Ứng dụng công nghệ vật lý số giúp bảo tồn, phát huy giá trị di sản

TMO - Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, việc ứng dụng công nghệ vào di sản giúp nâng tầm các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể của Việt Nam.

Nhằm đưa hình ảnh Nghê - một linh thú thuần Việt đang canh giữ không gian thiêng liêng của Văn Miếu Quốc Tử Giám tại Hà Nội đến gần hơn với người dân Việt Nam và bạn bè quốc tế, Trung tâm Thông tin UNESCO (UNET) phối hợp Công ty Phygital Labs công bố dự án hợp tác Ứng dụng công nghệ vật lý số nâng tầm giá trị di sản, đưa hình ảnh Nghê đi vào đời sống đương đại thông qua định danh số công trình nghiên cứu về Nghê mang tên “Nghê nơi cửa Khổng sân Trình”, tạo ra cuốn sách vật lý số đầu tiên tại Việt Nam.

Hợp tác Ứng dụng công nghệ vật lý số nâng tầm giá trị di sản mở đầu bằng chiến dịch Tầm Chân (tầm - tìm kiếm; chân - cái thực). Theo đó, mạng lưới các học giả của dự án sẽ tìm kiếm các giá trị văn hóa truyền thống có nguy cơ bị mai một và tiếp đó đội ngũ chuyên gia văn hóa do UNET sẽ tập hợp, thực hiện các nghiên cứu hiện vật hay những giá trị văn hóa. Từ đây, các giá trị này được lưu giữ và phát huy nhờ ứng dụng công nghệ định danh số Nomion do Phygital Labs cung cấp. Các nghiên cứu kết hợp giữa công nghệ và văn hóa truyền thống này sẽ được phát triển thành các sản phẩm vật lý số, được định danh số trên nền tảng blockchain và truyền tải thông tin qua chip NFC.

Tượng Nghê Văn Miếu, là vật phẩm được đúc bằng đồng thau, theo nguyên mẫu của Nghê đang chầu trên cột tứ trụ của Văn Miếu-Quốc Tử Giám Thăng Long. 

Bằng việc dùng smartphone tương tác với chip RFID gắn trên tượng Nghê Văn Miếu, là vật phẩm được đúc bằng đồng thau, theo nguyên mẫu của Nghê đang chầu trên cột tứ trụ của Văn Miếu - Quốc Tử Giám Thăng Long, người tương tác sẽ được trải nghiệm sách vật lý số đầu tiên tại Việt Nam, mở ra thế giới tri thức phong phú, là sự kết nối quá khứ với hiện tại trong không gian số sinh động. Để gia tăng tính trải nghiệm, thể hiện tính độc bản, nội dung sách này chỉ truy cập được khi tương tác với chip RFID gắn trên tượng Nghê Văn Miếu.

Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam cho biết: Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, văn hóa càng cần được chú trọng phát triển nhiều hơn để không bị "đi sau" nhiều lĩnh vực hiện đại khác. Bên cạnh đó, cần những động lực mới cho tăng trưởng kinh tế nên tôi tin rằng việc ứng dụng công nghệ mới là bước chuyển để nâng tầm giá trị nền văn hóa nước nhà. Công nghệ định danh số phù hợp cho việc chứng thực độc bản và lan tỏa thông tin kiến thức, là một điểm chạm rất tự nhiên với các di tích di sản văn hóa.  Sự kết hợp này không chỉ là chìa khóa kết nối các giá trị di sản, văn hóa Việt Nam mà còn phát huy được hết các tiềm năng, thúc đẩy sự phát triển của nền công nghiệp văn hóa Việt. Điều này phù hợp trong bối cảnh nước ta đang trong quá trình chuyển đổi số, giúp nâng tầm giá trị văn hóa. 

Minh Hòa