Ứng dụng bức xạ, đồng vị trong ngành tài nguyên và môi trường

TMO - Việc huy động và phát huy tối đa các nguồn lực xã hội, sự tham gia các thành phần kinh tế để đầu tư, phát triển ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ trong các ngành, lĩnh vực là một trong những nhiệm vụ quan trọng được nhấn mạnh triển khai thời gian tới.

Tại Quyết định 2736/QĐ-TTg, Chính phủ phê duyệt Kế hoạch thực hiện quy hoạch phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử thời kỳ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Kế hoạch được ban hành nhằm cụ thể hóa các mục tiêu, định hướng phát triển, ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ trong các ngành, lĩnh vực, giải pháp và nguồn lực thực hiện gắn với phân công trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong việc triển khai thực hiện quy hoạch phát triển năng lượng nguyên tử đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. 

Cùng với các lĩnh vực y tế, nông nghiệp, công nghiệp thì việc phát triển ứng dụng bức xạ và đồng vị trong ngành tài nguyên và môi trường là nhiệm vụ quan trọng. Theo đó, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các bộ, ngành, địa phương đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển  ứng dụng kỹ thuật hạt nhân trong ngành tài nguyên và môi trường bao gồm các lĩnh vực: khí tượng thủy văn, tài nguyên nước, địa chất khoáng sản, bảo vệ môi trường, quan trắc phóng xạ môi trường, biến đổi khí hậu. 

Ứng dụng kỹ thuật hạt nhân được triển khai trong tất cả lĩnh vực: Quan trắc, dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn; xác định tuổi, nguồn gốc hình thành, trữ lượng, nguồn bổ cập, khả năng bổ cập và sự vận động của nước dưới đất; Xác định đặc điểm một số cấu trúc địa chất có tiềm năng phục vụ nghiên cứu khả năng lưu giữ nước dưới đất, lưu giữ CO2 chôn lấp các chất độc hại, phóng xạ;

(Ảnh minh họa). 

Phân tích và đo lường chính xác lượng phát thải khí nhà kính làm cơ sở chỉ đạo, hướng dẫn về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, bảo vệ tầng ô-dôn; nghiên cứu biến đổi khí hậu; nghiên cứu đánh giá ô nhiễm nước mặt, nước ngầm, bồi lắng trầm tích hồ, bồi xói cửa sông và ven biển; Có kết quả nghiên cứu ứng dụng công nghệ bức xạ xử lý một số loại chất thải gây ô nhiễm môi trường từ hoạt động sản xuất và đời sống.

Xây dựng bản đồ hiện trạng môi trường phóng xạ phục vụ phát triển kinh tế xã hội qua đó hoàn thành bản đồ phông phóng xạ môi trường; Triển khai ứng dụng kỹ thuật mô phỏng đánh giá phát tán phóng xạ trong môi trường không khí và biển từ nhà máy điện hạt nhân để xây dựng và hoàn thành hệ mô phỏng đánh giá phát tán phóng xạ trong môi trường không khí và biển từ nhà máy điện hạt nhân, ưu tiên phục vụ triển khai Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận.

Tổ chức thực hiện quan trắc môi trường các mỏ khoáng sản có nguy cơ phát thải phóng xạ để có cơ sở dữ liệu môi trường khu vực có các mỏ khoáng sản có nguy cơ phát thải phóng xạ. Quan trắc thường xuyên môi trường nền phóng xạ tự nhiên và nhân tạo tạo cơ sở dữ liệu kết quả quan trắc thường xuyên môi trường nền phóng xạ tự nhiên và nhân tạo. Hoàn thiện và bảo đảm hoạt động của mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia để nâng cấp và hoàn thiện mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia.

Nghiên cứu, xây dựng định hướng đẩy mạnh thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng khoáng sản phóng xạ phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam tạo kết  quả điều tra, đánh giá tài nguyên khoáng sản phóng xạ phục vụ khai thác, chế biến và sử dụng. Báo cáo định hướng thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng khoáng sản hằng năm.../.

Bùi Mạnh