Số hóa toàn bộ kiến trúc, hiện vật Di sản Mỹ Sơn

TMO - Ban Quản lý Di sản Văn hóa Thế giới Mỹ Sơn (xã Thu Bồn, TP. Đà Nẵng) đang triển khai kế hoạch số hóa toàn bộ hệ thống đền tháp và các hiện vật tiêu biểu tại khu di tích. 

Theo Ban Quản lý Di sản Văn hóa Thế giới Mỹ Sơn, bên cạnh việc tập trung cho nhiệm vụ lập Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích quốc gia đặc biệt Khu đền tháp Mỹ Sơn đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050, việc số hóa di tích và hiện vật cũng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Theo kế hoạch, từ nay đến hết năm 2025 sẽ tiến hành số hóa toàn bộ di tích, phế tích kiến trúc; đồng thời chọn ra 200 hiện vật tiêu biểu để số hóa. 

Hiện nay, quần thể Mỹ Sơn có 60 phế tích kiến trúc, 3 vết tích kiến trúc cùng 2.278 hiện vật. Trước đó, từ năm 2006, đơn vị đã tiến hành kiểm kê, mô tả, chụp ảnh, scan 3D và số hóa toàn bộ hiện vật tại khu di sản. Một số kiến trúc đền tháp cũng được số hóa thông qua các dự án hợp tác, tài trợ nước ngoài.

Tuy nhiên, theo Ban Quản lý Di sản Văn hóa Thế giới Mỹ Sơn, hệ thống dữ liệu cũ đã được xây dựng từ nhiều năm trước, một số phần mềm lạc hậu và không còn phù hợp với nhu cầu khai thác hiện nay. Vì vậy, Di sản Mỹ Sơn cần cập nhật lại toàn bộ dữ liệu số bằng công nghệ mới, đồng thời số hóa lại các hiện vật quan trọng để phục vụ tốt hơn công tác trưng bày, giới thiệu giá trị di sản đến du khách. 

Việc thực hiện số hóa quét 3D toàn bộ hiện trạng của thánh địa Mỹ Sơn gồm các đền tháp, các cổ vật, bảo vật quốc gia nhằm phục vụ công tác lưu trữ dữ liệu, quảng bá và phục chế lại qua nhiều năm bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Hiện trạng tại các nhóm tháp A, B, C, D, G… có một số hạng mục bị tàn phá, không còn nguyên vẹn.

Toàn bộ kiến trúc, hiện vật tại di sản Mỹ Sơn sẽ được số hóa. 

Để tối ưu lưu trữ, bảo tồn, việc đề xuất giải pháp lưu trữ mô hình các tháp với công nghệ quét 3D, đồng thời đưa mô hình lên nền tảng website để quảng bá hình ảnh 3D rộng rãi đến được nhiều đối tượng là một hướng đi. Mỗi tháp, cổ vật, bảo vật của Mỹ Sơn sẽ được quét bằng công nghệ quét 3D laser, cho ra độ chính xác nhất, từ cấu tạo, kiến trúc, chất liệu, kích thước thật của tòa tháp.

Sau khi quét, sẽ dựa trên file scan thực tế để đưa ra được file mô hình cơ bản. Trải qua giai đoạn xử lý sẽ thu được một mô hình 3D hoàn chỉnh. File 3D này sẽ là cơ sở lưu trữ dữ liệu để xây dựng lại, phục hồi công trình, cổ vật, bảo vật nếu như có sự cố xảy ra mà không cần đến tài liệu xưa cũ. Tất cả file 3D sẽ được lưu trữ trên hệ hình thống riêng biệt, có cấu hình đủ mạnh, tối ưu cho việc lưu trữ dữ liệu và quản lý. 

Theo Ban Quản lý Di sản Văn hóa Thế giới Mỹ Sơn, công tác số hóa hiện vật, di tích được đơn vị xác định là yêu cầu cấp thiết, tất yếu hiện nay và là một trong số những nhiệm vụ trọng tâm đặt ra từ nay đến cuối năm 2026. Qua đó nhằm lưu trữ dữ liệu vô hạn, từ đó có thể cung cấp tư liệu chính xác, thuận tiện nhất khi cần thiết.

Bên cạnh đó, đơn vị cũng sẽ thực hiện một số nội dung trọng tâm trong công tác chuyển đổi số như: Triển khai hệ thống camera AI giám sát các di tích. Triển khai hệ thống âm thanh IP tại từng khu vực tháp và các lối đi. Việc thiết lập hệ thống âm thanh IP tại từng cụm tháp và tuyến tham quan chính giúp cung cấp thông tin về di tích.../. 

Ngọc Minh