Peru: Biến đổi khí hậu khiến sông băng tan chảy nhanh

TMO - Peru đã mất 56% số sông băng nhiệt đới trong 6 thập kỷ qua vì biến đổi khí hậu.

Báo cáo của Viện Nghiên cứu Hệ sinh thái và Sông băng Núi Quốc gia Peru cho biết 68% sông băng nhiệt đới trên thế giới tập trung tại quốc gia Nam Mỹ này. Tuy nhiên, nhiệt độ ấm lên đã dẫn đến tình trạng tan chảy, cũng tạo ra các đầm nước ở trên núi có nguy cơ tràn bờ và gây lũ quét.

Thông qua việc sử dụng hình ảnh vệ tinh tính đến năm 2020, các nhà khoa học nhận thấy 2.084 sông băng ở Peru đang bao phủ diện tích 1.050 km2, thu hẹp đáng kể so với diện tích 2.399 km2 băng và tuyết vào năm 1962. Một số dãy núi ở Peru nơi sông băng gần như biến mất, cụ thể là Chila, nơi đã mất 99% bề mặt băng kể từ năm 1962. Chila đóng vai trò then chốt vì đây là dòng nước đầu tiên tạo nên sông Amazon, con sông dài nhất và hùng vĩ nhất thế giới, đều bắt nguồn từ sông băng.

Peru đã mất 56% số sông băng nhiệt đới trong 6 thập kỷ qua vì biến đổi khí hậu.

Trong 4 năm, từ 2016 đến 2020, Peruđã mất gần 6% số sông băng trên núi cao ở vùng Ancash. Theo kiểm kê, trong 4 năm qua, đã có 164 đầm phá hình thành hoặc đang trong quá trình hình thành, nâng số lượng đầm băng lên tới 8.466, với diện tích khoảng 1.081 km2.

Các chuyên gia cho biết, các đầm phá mới này trong tương lai có thể là nguồn dự trữ nước, nhưng do ở độ cao lớn nên chúng đi kèm nguy cơ tràn bờ và lũ lụt. Báo cáo cho biết gần như tất cả các sông băng nhiệt đới của Peru đều ở độ cao trên 6.000 mét so với mực nước biển, trong khi các đầm phá mới ở độ cao từ 4.000 đến 5.000 mét.

Việc mất sông băng làm tăng rủi ro cho những người sống ở vùng đất thấp, như trường hợp năm 1970 khi một tảng băng khổng lồ từ Huascarán phủ đầy tuyết ở phía Bắc dãy Andes bị vỡ sau một trận bão tuyết. Trận động đất mạnh 7,9 độ rơi xuống đầm phá và gây ra trận tuyết lở phá hủy thành phố Yungay. Một mảng băng lớn đã rơi xuống một đầm phá, gây ra lở bùn và phá hủy thành phố này, khiến 20.000 người thiệt mạng. 

Giám đốc Viện Nghiên cứu Hệ sinh thái và Sông băng Núi Quốc gia Peru nhấn mạnh: Điều này có nghĩa là Peru đã mất hơn một nửa lượng nước dự trữ. Mặc dù không thể ngăn chặn các sông băng biến mất theo năm tháng, nhưng có thể giảm tốc độ biến mất của chúng. Bà đồng thời kêu gọi giảm ô nhiễm, phủ xanh đất đai hơn nữa và chung tay bảo vệ các ngọn núi.

Quỳnh Chi