Nhân rộng các mô hình bảo vệ, phát triển nguồn lợi thủy sản

TMO - Tỉnh Cà Mau sẽ hình thành và vận hành các khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản, góp phần bổ sung, khôi phục nguồn lợi, nâng cao nhận thức cộng đồng về ý nghĩa và tầm quan trọng của việc bảo vệ, bảo tồn nguồn lợi thủy sản.

Trong chiến lược phát triển kinh tế biển, ven biển giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh Cà Mau xác định kinh tế thủy sản là trụ cột quan trọng hàng đầu, giữ vai trò nền tảng trong tăng trưởng kinh tế biển, ổn định sinh kế cho cộng đồng ven biển và bảo đảm an sinh xã hội gắn với bảo vệ chủ quyền, an ninh vùng biển. 

Kế hoạch đặt mục tiêu đến năm 2030, tổng sản lượng thủy sản toàn tỉnh trong giai đoạn 2026 - 2030 đạt khoảng 7,46 triệu tấn, với tốc độ tăng trưởng bình quân trên 5,5% mỗi năm. Đây là chỉ tiêu quan trọng, thể hiện quyết tâm duy trì vai trò đầu tàu của Cà Mau trong sản xuất thủy sản của vùng đồng bằng sông Cửu Long cũng như cả nước. Cùng với việc triển khai đồng bộ các giải pháp, tỉnh Cà Mau xác định một trong những nhiệm vụ quan trọng cần được đẩy mạnh triển khai là bảo vệ, phát triển nguồn lợi thủy sản.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong  giai đoạn 2019 – 2025, tỉnh Cà Mau đã triển khai nghiêm túc các quy định của Luật Thủy sản năm 2017 và các văn bản hướng dẫn thi hành, đạt nhiều kết quả quan trọng trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được đẩy mạnh với 24.361 cuộc tuyên truyền, thu hút 670.093 lượt người tham dự; có 178.242 hộ dân ký cam kết không sử dụng xung điện, chất nổ, chất độc để khai thác thủy sản.

Cà Mau triển khai đồng bộ các giải pháp đảm bảo khai thác hiệu quả gắn với bảo vệ nguồn lợi thủy sản. 

Tỉnh đã thành lập 224 Tổ cộng đồng quản lý với 6.444 thành viên, thả 900 khối rạn nhân tạo và trên 22,4 triệu con giống thủy sản nhằm tái tạo nguồn lợi và bảo vệ hệ sinh thái ven biển. Ngoài ra, tỉnh đã triển khai đồng bộ các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản, thành lập Khu bảo tồn biển tỉnh Cà Mau với diện tích 27.000 ha, ban hành quy chế quản lý và triển khai dự án thả phao ranh giới các phân khu chức năng, đồng thời tổ chức thực hiện quy hoạch bảo vệ và khai thác nguồn lợi thủy sản giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Tỉnh cũng thực hiện đề án đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản, nhân rộng mô hình quản lý cộng đồng với sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế UNDP/GEF SGP và MCD. Các mô hình chuyển đổi nghề khai thác ven bờ thân thiện với môi trường như bẫy ốc mực, lưới ghẹ, câu kiều, nuôi mực lá thương phẩm được triển khai, tạo sinh kế bền vững cho ngư dân.

Thời gian tới, tỉnh sẽ triển khai và phát động sâu rộng trong toàn hệ thống chính trị và Nhân dân việc thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm ngăn chặn, đẩy lùi và tiến tới chấm dứt tình trạng khai thác thủy sản mang tính hủy diệt, tận diệt; qua đó bảo vệ, phục hồi và phát triển bền vững nguồn lợi thủy sản, giữ gìn môi trường sinh thái biển và ven biển, bảo đảm sinh kế lâu dài cho cộng đồng dân cư.

Đảm bảo 100% cán bộ, đảng viên, Nhân dân và các tổ chức, cá nhân liên quan được tuyên truyền, nâng cao nhận thức và ký cam kết không sản xuất, buôn bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng chất nổ, xung điện, chất độc, hóa chất cấm, ngư cụ cấm để khai thác thủy sản. Xây dựng ít nhất 03 mô hình đồng quản lý bảo vệ nguồn lợi thủy sản (02 mô hình đồng quản lý ven biển, 01 mô hình đồng quản lý nội đồng). Phấn đấu đến cuối năm 2026, trên địa bàn tỉnh không còn tình trạng khai thác thủy sản bằng chất nổ, xung điện, chất độc, hóa chất cấm, ngư cụ cấm,... có tính hủy diệt, tận diệt nguồn lợi thủy sản.

Tỉnh sẽ thực hiện ký cam kết đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động khai thác thủy sản, sử dụng công cụ kích điện để thu hoạch thủy sản nuôi; kiểm tra, giám sát việc thực hiện cam kết. Xây dựng các biểu mẫu cam kết phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương; rà soát, lập danh sách và tổ chức ký cam kết đối với các hộ dân có sử dụng kích điện, điện lưới, chất nổ, chất độc, ngư cụ cấm trong khai thác nguồn lợi thủy sản; các hộ hành nghề lưới kéo tôm, cá sử dụng kích điện để thu hoạch tôm nuôi công nghiệp (thâm canh, bán thâm canh), cá nuôi trong ao, vuông...

Bên cạnh đó, tăng cường kiểm tra, giám sát đối với các cơ sở kinh doanh ngư cụ, dụng cụ, hóa chất, thiết bị điện: Chính quyền cấp cơ sở giữ vai trò trung tâm trong việc kiểm tra, giám sát hoạt động của các cơ sở kinh doanh ngư cụ, dụng cụ, hóa chất và thiết bị điện trên địa bàn. Thường xuyên rà soát, lập danh sách các tổ chức, cá nhân buôn bán ngư lưới cụ, công cụ, dụng cụ thuộc danh mục cấm; đồng thời tuyên truyền, hướng dẫn các cơ sở kinh doanh thực hiện đúng các quy định pháp luật và chế tài liên quan đến việc mua bán, tàng trữ ngư cụ cấm, chất cấm, hóa chất cấm, chất độc, chất nổ, thực vật có độc tố và thiết bị kích điện.

Công tác tuyên truyền ngăn chặn tình trạng khai thác thủy sản tận diệt được đẩy mạnh triển khai. 

Vận động nhân dân giao nộp các vật liệu nổ, công cụ kích điện, ngư cụ cấm trong khai thác thủy sản: Thông tin rộng rãi trên các phương tiện truyền thông để người dân nhận thức rõ việc tàng trữ, mua bán, sử dụng vật liệu nổ, công cụ kích điện và ngư cụ cấm là hành vi vi phạm pháp luật. Thường xuyên rà soát, kiểm tra và lập danh sách các đối tượng trên địa bàn có hành vi tàng trữ hoặc sử dụng các loại vật liệu, công cụ, dụng cụ bị cấm...

Xây dựng, triển khai thực hiện các mô hình, dự án bảo vệ, bảo tồn và phát triển nguồn lợi thủy sản: Vận động các tổ chức, cá nhân, tăng ni, phật tử tham gia thả giống thủy sản vào các vùng nước tự nhiên (ven biển, nội đồng) nhằm phục hồi, tái tạo và phát triển nguồn lợi thủy sản. Tuyên truyền người dân không khai thác trong mùa sinh sản, tại các khu vực cấm khai thác có thời hạn; khuyến khích sử dụng ngư cụ đúng quy định và khai thác các loài thủy sản đạt kích cỡ cho phép.

Tổ chức thả bổ sung nguồn lợi thủy sản tại các vùng nước tự nhiên; triển khai đặt rạn nhân tạo tại một số vùng biển; hình thành và vận hành các khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản, góp phần bổ sung, khôi phục nguồn lợi, nâng cao nhận thức cộng đồng về ý nghĩa và tầm quan trọng của việc bảo vệ, bảo tồn nguồn lợi thủy sản.

Sở Nông nghiệp và Môi trường (Chi cục Biển, Hải đảo và Kiểm ngư là cơ quan Thường trực đường dây nóng cấp tỉnh), UBND cấp xã (Công an cấp xã là cơ quan Thường trực đường dây nóng cấp xã) thiết lập đường dây nóng; đồng thời, thực hiện các giải pháp tuyên truyền, công bố số điện thoại đường dây nóng bằng hình thức phù hợp, đảm bảo người dân trên địa bàn nắm được số điện thoại đường dây nóng để kịp thời phản ánh, tố giác những hành vi vi phạm trong khai thác nguồn lợi thủy sản mang tính hủy diệt, tận diệt nguồn lợi thủy sản.../. 

Nguyễn Mai