Đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử

TMO - Đề án Thông tin, tuyên truyền về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử phục vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn đến năm 2035 (Đề án) vừa được Chính phủ phê duyệt nhấn mạnh vai trò quan trọng của công tác thông tin, tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức, hiểu biết về lợi ích, hiệu quả, đóng góp của năng lượng nguyên tử, đặc biệt là điện hạt nhân phục vụ hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội.

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư với trí tuệ nhân tạo, internet vạn vật và các công nghệ mới, năng lượng hạt nhân trên thế giới đang trở lại mạnh mẽ như một giải pháp năng lượng sạch, ổn định và an toàn. Nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, đã xem xét phát triển điện hạt nhân, coi đây là công nghệ chiến lược nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

Song song với đó, Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm thúc đẩy ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình vào các lĩnh vực kinh tế. Ngoài ứng dụng để sản xuất điện, công nghệ hạt nhân còn có ứng dụng hiệu quả trong nhiều lĩnh vực, ngành kinh tế-xã hội. Nhằm nâng cao nhận thức hiểu biết về lợi ích, hiệu quả, đóng góp của năng lượng nguyên tử, đặc biệt là điện hạt nhân phục vụ hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội, Chính phủ vừa phê duyệt Đề án Thông tin, tuyên truyền về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử phục vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn đến năm 2035. 

Đề án đặt mục tiêu đến năm 2035 có ít nhất 80% cán bộ lãnh đạo, công chức, viên chức tại các cơ quan, đơn vị có liên quan của Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương và ít nhất 30% cán bộ lãnh đạo, công chức, viên chức các bộ, ngành liên quan được tiếp cận thông tin về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân.

Ít nhất 70% người dân tại các xã nơi có dự án điện hạt nhân, lò phản ứng nghiên cứu có hiểu biết cơ bản về vai trò, lợi ích của năng lượng nguyên tử, điện hạt nhân, an toàn, an ninh và ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân. 90% học sinh trung học, sinh viên tại tỉnh Khánh Hòa, tỉnh Đồng Nai được phổ biến kiến thức ngoại khóa về năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân. Các tỉnh, thành phố còn lại tăng cường phổ biến kiến thức ngoại khóa về năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân tùy theo điều kiện, tình hình.

Nội dung thông tin, tuyên truyền gồm: Thông tin, tuyên truyền về chủ trương, đường lối, cơ chế, chính sách; thông tin, tuyên truyền về phát triển điện hạt nhân và lò phản ứng nghiên cứu; thông tin, tuyên truyền về ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ; thông tin, tuyên truyền về an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân, ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân; thông tin, tuyên truyền về hợp tác quốc tế.

Duy trì vận hành phòng trưng bày về lò phản ứng nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt phục vụ thông tin, tuyên truyền về khoa học và công nghệ hạt nhân và lò phản ứng nghiên cứu là nhiệm vụ quan trọng được triển khai. 

Đối tượng thông tin, tuyên truyền: Các cấp quản lý, cán bộ, công chức, viên chức; Các cơ sở nghiên cứu, ứng dụng năng lượng nguyên tử, các doanh nghiệp có nhu cầu ứng dụng năng lượng nguyên tử phục vụ sản xuất, kinh doanh; Nhân dân, đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt tại địa phương có dự án nhà máy điện hạt nhân và lò phản ứng nghiên cứu; Các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể, tôn giáo; tầng lớp trí thức, nhà khoa học, nhà chuyên môn; Giới trẻ, học sinh, sinh viên; Các tổ chức quốc tế và các nước có liên quan; Các đơn vị, tổ chức khác có liên quan.

Về phương thức thông tin, tuyên truyền được triển khai linh hoạt, đa dạng ngôn ngữ và cách thể hiện, phù hợp với từng nhóm đối tượng và mục tiêu cụ thể. Phương thức thực hiện bao gồm: Tuyên truyền trực tiếp thông qua hội nghị, hội thảo, tọa đàm, triển lãm, đối thoại chuyên đề...

Tuyên truyền gián tiếp thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, các chương trình, chuyên mục trên báo chí, phát thanh, truyền hình, xuất bản phẩm in và điện tử... đồng thời ứng dụng nền tảng số, mạng xã hội, Trang (Cổng) thông tin điện tử, công cụ hỏi - đáp trực tuyến, các phương tiện truyền thông số hiện đại. Các phương thức thông tin, tuyên truyền khác nhằm tăng cường hiệu quả của hoạt động thông tin, tuyên truyền, mở rộng khả năng tiếp cận, tương tác với người dân và các bên liên quan.

Trong đó, tổ chức các hoạt động thông tin, tuyên truyền có sự kết hợp chặt chẽ giữa các phương thức hiện đại và phương thức truyền thống: Tổ chức các hội thảo, diễn đàn, đối thoại về năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân với sự tham gia của các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia trong nước và quốc tế, tập trung vào các nội dung đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng năng lượng nguyên tử phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; phát triển cơ sở hạ tầng điện hạt nhân; bảo đảm an toàn, an ninh cho phát triển điện hạt nhân.

Tổ chức các triển lãm, tọa đàm, hội nghị, hội thảo về năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân; tăng cường các hình thức thông tin, tuyên truyền trên nền tảng công nghệ số thông qua các website, mạng xã hội, ứng dụng thông minh. Biên soạn và phát hành các ấn phẩm phục vụ thông tin, tuyên truyền về năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân dưới dạng xuất bản phẩm in và xuất bản phẩm điện tử.

Nâng cấp, duy trì và cập nhật kịp thời các nội dung về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử và phát triển điện hạt nhân trên Trang (Cổng) thông tin điện tử của các bộ, ngành, địa phương liên quan. Tăng cường hoạt động thông tin, tuyên truyền và tương tác giữa các cơ quan, tổ chức liên quan với người dân, doanh nghiệp qua phương tiện mạng xã hội, xây dựng kênh hỏi – đáp về năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân trên mỗi trườngthông tin phù hợp. Sử dụng công cụ kỹ thuật số để hỗ trợ hỏi - đáp trực tuyến, phân tích dữ liệu; thiết lập tài khoản mạng xã hội với ít nhất 100.000 lượt theo dõi.

Tăng cường các hình thức tuyên truyền phù hợp với giới trẻ, học sinh, sinh viên như: tổ chức thị trực tuyến tìm hiểu về ứng dụng năng lượng nguyên tử; tổ chức giao lưu, tương tác với các chuyên gia, nhà khoa học trên mạng xã hội. Tổ chức nghiên cứu, biên soạn các tài liệu, giáo trình, thiết kế mô hình trực quan lồng ghép các bài giảng, tiết học ngoại khóa về năng lượng nguyên tử cho học sinh trung học và sinh viên; bổ sung kiến thức về năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân phù hợp cho các cấp học ở hệ trung học, cao đẳng và đại học.

Ứng dụng công nghệ số, công nghệ trí tuệ nhân tạo trong giám sát thông tin trên không gian mạng để kịp thời phát hiện, phân tích các luồng thông tin phục vụ công tác nghiên cứu, dự báo, tham mưu cấp có thẩm quyền các biện pháp ứng phó khủng hoảng; truyền thông chủ động, điều hướng thông tin, đấu tranh chống thông tin sai lệch, tin giả.

Xây dựng và vận hành các Trung tâm quan hệ công chúng về nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 trực tiếp phục vụ cho công tác thông tin, tuyên truyền tại tỉnh Khánh Hòa, khu vực miền Trung và trong cả nước. Xây dựng và vận hành Trung tâm quan hệ công chúng phục vụ thông tin, tuyên truyền cho Dự án Trung tâm Nghiên cứu khoa học công nghệ hạt nhân với lò phản ứng nghiên cứu tại tỉnh Đồng Nai.

Khôi phục và vận hành Trung tâm thông tin năng lượng nguyên tử tại Đại học Bách Khoa Hà Nội với chức năng phổ biến kiến thức về năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân phục vụ chủ yếu cho các đối tượng là thanh niên, học sinh, sinh viên. Duy trì vận hành phòng trưng bày về lò phản ứng nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt phục vụ thông tin, tuyên truyền về khoa học và công nghệ hạt nhân và lò phản ứng nghiên cứu.../.

Hồng Ngát