Bảo đảm an ninh năng lượng – trụ cột chiến lược của Quảng Ninh

TMO - Trong định hướng phát triển bền vững, tỉnh Quảng Ninh xác định an ninh năng lượng là nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng xanh. Việc bảo đảm nguồn năng lượng ổn định, an toàn, thân thiện môi trường giúp tỉnh duy trì đà phát triển, thu hút đầu tư, đồng thời từng bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng xanh và hiện đại.

Trong bối cảnh nhu cầu điện, nhiên liệu phục vụ sản xuất, dịch vụ và đời sống ngày càng tăng, tỉnh Quảng Ninh chú trọng quy hoạch tổng thể, đa dạng hóa nguồn cung, đồng thời đẩy mạnh chuyển dịch sang các loại hình năng lượng sạch, tái tạo.

Cùng với việc bảo đảm nguồn năng lượng ổn định, an toàn, Quảng Ninh tập trung nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong các khu công nghiệp, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư. Nhiều chương trình khuyến khích tiết kiệm điện, ứng dụng công nghệ hiện đại, giảm tiêu hao nhiên liệu và phát thải khí nhà kính được triển khai đồng bộ.

Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là cách tiếp cận mang tính chiến lược, gắn tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường. Việc đặt an ninh năng lượng trong tổng thể mục tiêu phát triển xanh giúp Quảng Ninh duy trì động lực tăng trưởng. Trên cơ sở quán triệt sâu sắc các nghị quyết của Trung ương, ngày 29/11/2025, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Kế hoạch số 323/KH-UBND triển khai thực hiện Nghị quyết số 328/NQ-CP của Chính phủ và Chương trình hành động số 02-CTr/TU của BTV Tỉnh ủy thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia.

Kế hoạch đã xác định rõ các mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, đồng thời đề ra hệ thống nhiệm vụ, giải pháp toàn diện, có lộ trình, phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị, bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất, xuyên suốt trong tổ chức thực hiện.

Quảng Ninh đặc biệt chú trọng hoàn thiện thể chế, chính sách, coi đây là lợi thế cạnh tranh và động lực quan trọng thúc đẩy phát triển năng lượng. Tỉnh đã chủ động báo cáo, kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành Trung ương nghiên cứu, ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024, nhất là đối với việc điều chỉnh, nâng công suất các mỏ.

Quảng Ninh có nhiều tiềm năng lớn trong phát triển điện gió ngoài khơi. (Ảnh minh hoạ). 

Đồng thời, tỉnh tích cực phối hợp với Bộ Công Thương và các bộ, ngành liên quan tham gia đóng góp ý kiến đối với nhiều dự thảo luật, nghị định, thông tư và các văn bản quan trọng trong lĩnh vực điện lực, dầu khí, than, xăng dầu, năng lượng nguyên tử, giảm phát thải khí nhà kính, thị trường các-bon, qua đó góp phần hoàn thiện khung khổ pháp lý đồng bộ, minh bạch, phù hợp thực tiễn.

Trên lĩnh vực phát triển nguồn cung và hạ tầng năng lượng, tỉnh tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án năng lượng trọng điểm theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, bảo đảm đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế và an ninh năng lượng quốc gia. Đối với lĩnh vực dầu khí, hiện nay trên địa bàn tỉnh có 5 kho xăng dầu đầu mối và kho thương mại với tổng dung tích gần 337.000m³, cùng 1 kho chuyên dụng phục vụ hàng không tại Cảng Hàng không quốc tế Vân Đồn.

Hằng năm, các đơn vị trên địa bàn nhập khẩu và cung ứng khoảng 1,8-1,9 triệu m³ xăng dầu, cơ bản đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiêu thụ trong và ngoài tỉnh. Hệ thống phân phối xăng dầu gồm 178 cửa hàng bán lẻ, được phân bố rộng khắp, bảo đảm nguồn cung ổn định cho sản xuất và đời sống nhân dân. Theo quy hoạch hạ tầng dự trữ, cung ứng xăng dầu, khí đốt quốc gia, Quảng Ninh được quy hoạch xây dựng thêm 5 kho xăng dầu mới.

Trong đó, dự án kho xăng dầu Yên Hưng quy mô 96.000m³ tại KCN Bắc Tiền Phong đang được triển khai thủ tục đầu tư, dự kiến đưa vào hoạt động trong quý I/2027; các dự án còn lại đang tiếp tục được xúc tiến thu hút đầu tư, từng bước nâng cao năng lực dự trữ, cung ứng năng lượng cho khu vực Đông Bắc.

Đối với ngành Than, tỉnh đã tích cực kiến nghị Trung ương tháo gỡ các vướng mắc về pháp lý, môi trường và đất đai, tạo điều kiện để các đơn vị sớm ổn định sản xuất. Trong năm 2025, các bộ, ngành đã cấp mới, gia hạn, điều chỉnh và bổ sung 17 giấy phép khai thác cùng 5 giấy phép thăm dò cho các đơn vị ngành Than trên địa bàn, qua đó góp phần duy trì và nâng cao năng lực khai thác. Sản lượng than sạch năm 2025 ước đạt 42,93 triệu tấn, vượt kế hoạch đầu năm, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Trong lĩnh vực điện, nhiều dự án lưới điện và trạm biến áp trọng điểm đã được hoàn thành, đưa vào vận hành, góp phần nâng cao độ tin cậy cung cấp điện. Đồng thời, tỉnh đang tập trung triển khai các dự án truyền tải và trạm biến áp 220kV, 110kV tại các khu vực trọng điểm, đáp ứng nhu cầu điện cho phát triển công nghiệp, đô thị và dịch vụ. Cùng với đó, các dự án nhiệt điện đang được đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục đầu tư, dự kiến khởi công trong năm 2026 theo đúng lộ trình.

Đặc biệt, Quảng Ninh cũng tích cực thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng sạch. Nhiều dự án điện mặt trời, điện rác, điện gió đã và đang được lựa chọn nhà đầu tư, khởi công hoặc hoàn thiện công tác quy hoạch, tạo tiền đề cho chuyển dịch cơ cấu năng lượng theo hướng xanh, bền vững.

Với tổng số giờ bức xạ mặt trời trung bình từ 1.500–1.700 giờ/năm, Quảng Ninh cũng có tiềm năng lớn trong khai thác điện mặt trời. (Ảnh: NL). 

Việc điều chỉnh, bổ sung các quy hoạch chung khu kinh tế, đô thị, vùng huyện đang được triển khai đồng bộ nhằm tạo quỹ đất và không gian phát triển cho các dự án năng lượng tái tạo trong thời gian tới. Song song với phát triển nguồn cung, tỉnh chú trọng đẩy mạnh tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Quảng Ninh phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương triển khai Kế hoạch hành động thực hiện kinh tế tuần hoàn trong ngành công thương, ưu tiên chuyển dịch xanh, giảm dần tỷ trọng năng lượng hóa thạch, từng bước hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bền vững. Tỉnh đã ban hành kế hoạch chuyển đổi điện than sang năng lượng sạch, đồng thời chủ động phối hợp với các bộ, ngành Trung ương trong việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, tạo cơ sở pháp lý cho quá trình chuyển dịch năng lượng trong thời gian tới.

Từ thực tiễn triển khai, có thể thấy an ninh năng lượng không chỉ là vấn đề bảo đảm nguồn điện, nhiên liệu, mà đã trở thành trụ cột trong chiến lược phát triển xanh của Quảng Ninh nói riêng và trên cả nước nói chung. Việc gắn kết chặt chẽ giữa bảo đảm năng lượng và mục tiêu tăng trưởng bền vững giúp địa phương chủ động trước các biến động về thị trường, tài nguyên và môi trường.

Hướng đi này tạo điều kiện để Quảng Ninh vừa duy trì tốc độ phát triển kinh tế, vừa giảm dần sự phụ thuộc vào các nguồn năng lượng truyền thống có nguy cơ gây ô nhiễm. Quan trọng hơn, chiến lược an ninh năng lượng gắn với tăng trưởng xanh còn góp phần hình thành ý thức sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trong toàn xã hội.

Với quyết tâm chính trị cao, Quảng Ninh đang từng bước xây dựng nền tảng phát triển hiện đại, thân thiện môi trường. Đây không chỉ là lựa chọn phù hợp với xu thế chung, mà còn là con đường tất yếu để tỉnh phát triển lâu dài, bền vững, hài hòa giữa lợi ích kinh tế, gắn với bảo vệ môi trường và an sinh xã hội.

Thanh Tùng