Ngư dân Quảng Trị ứng dụng đèn LED trong khai thác hải sản xa bờ 

TMO - Việc ứng dụng đèn LED trong khai thác hải sản xa bờ ở tỉnh Quảng Trị đã mở ra hướng đi mới giúp ngư dân tiết kiệm nhiều chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế.

Trong bối cảnh nghề khai thác thủy sản đang đối mặt nhiều thách thức từ biến đổi khí hậu, nguồn lợi suy giảm, chi phí nhiên liệu tăng cao và yêu cầu ngày càng khắt khe về khai thác bền vững, việc ứng dụng khoa học công nghệ  đã trở thành yêu cầu cấp thiết.

Theo Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Trị, đối với hoạt động khai thác thủy hải sản, việc sử dụng ánh sáng để tập trung đàn cá rất quan trọng, quyết định phần lớn năng suất đánh bắt. Tuy nhiên, trước đây hầu hết ngư dân chủ yếu sử dụng bóng đèn cao áp metal halide (ngư dân gọi là đèn siu) công suất lớn, lên đến 1.000W/bóng, tiêu hao nhiều nhiên liệu, tỏa nhiệt lớn và phát xạ tia tử ngoại (UV) gây ảnh hưởng đến sức khỏe của thuyền viên hoạt động đánh bắt trên tàu.

Trước tình hình trên, năm 2025, Trung tâm đã triển khai thí điểm mô hình sử dụng đèn LED chuyên dụng cho nghề lưới vây kết hợp ánh sáng đánh bắt ở vùng biển khơi với 4 tàu cá tại xã Đông Trạch và xã Cửa Việt. Trong đó, mỗi tàu cá được hỗ trợ 25 bóng đèn LED có công suất 300W/bóng cùng hệ thống dây dẫn, cầu dao, phụ kiện đồng bộ. 

Ông Trương Văn Đức (xã Cửa Việt) là một trong những chủ tàu tham gia mô hình cho biết: Tôi theo nghề đi biển hơn 20 năm nay, trước đây, tôi cùng các ngư dân khác thường sử dụng các loại bóng đèn cao áp để chiếu sáng dẫn dụ thủy, hải sản. Các loại bóng đèn này thường tiêu tốn nhiều năng lượng, chiếm khoảng 50% lượng nhiên liệu cho vận hành máy trong mỗi đợt ra khơi, khiến chi phí sản xuất của ông tăng lên. Tàu của tôi thường đánh bắt dài ngày ở các vùng biển Hoàng Sa, Bạch Long Vĩ nên việc tiết kiệm nhiên liệu thông qua việc sử dụng đèn LED sẽ giúp chúng tôi có thể bám biển dài ngày hơn. Nhờ đó mà giá trị kinh tế của mỗi chuyến đi biển cao hơn so với trước đây.

Còn đối với ông Hồ Văn Dũng (chủ tàu cá tại xã Đông Trạch) cũng khẳng định hiệu quả mang lại từ việc thay thế đèn siu bằng đèn LED chuyên dụng. Theo ông Dũng, trước đây trong mỗi chuyến biển dài ngày, ngoài di chuyển để dò tìm đàn cá, tàu của ông còn tiêu thụ một lượng dầu lớn chỉ để chạy máy phát cho giàn đèn siu công suất cao. Nhưng từ khi thay bằng đèn LED, lượng dầu tiêu thụ tiết kiệm được đáng kể, bóng lại bền, không phải lo đang đánh bắt mà đèn vỡ hay tắt giữa chừng, hiệu quả gom cá cũng tốt hơn.

Việc đưa vào sử dụng đèn LED igiúp ngư dân tiết kiệm nhiều chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế (Ảnh: LA). 

Theo Trung tâm Khuyến nông tỉnh, các bộ đèn LED được lắp đặt có ưu điểm vượt trội như hiệu suất phát quang lên đến trên 130 lumen/W, cao hơn gấp 3 lần so với đèn siu mà ngư dân đang sử dụng, tiêu thụ điện năng thấp giúp tiết kiệm nhiên liệu chạy máy phát điện. Đèn có tuổi thọ lên tới 25.000 giờ, sử dụng chất liệu nhôm đã qua xử lý bề mặt, đạt chuẩn IP66, chịu được va đập, rung lắc và môi trường nước mặn khắc nghiệt, giúp hạn chế tối đa hư hỏng giữa biển. 

Ánh sáng định hướng khoảng 120° giúp gom cá hiệu quả hơn, trong khi khả năng bật sáng tức thì rất quan trọng đối với nghề đánh bắt bằng ánh sáng. Đặc biệt, đèn LED không phát xạ tia UV, ít tỏa nhiệt nên không gây ảnh hưởng xấu đến thị lực mắt, da của thuyền viên hoạt động đánh bắt trên tàu, điều mà các loại đèn metal halide cũ chưa làm được.  

Việc ứng dụng đèn LED chuyên dụng cho nghề lưới vây không chỉ nâng cao thu nhập cho ngư dân, mà còn giúp từng bước hiện đại hóa nghề lưới vây kết hợp ánh sáng, một trong những nghề khai thác truyền thống của vùng biển Quảng Trị. Đây cũng là hướng đi phù hợp với chủ trương phát triển nghề cá bền vững, tiết kiệm năng lượng và thân thiện môi trường của ngành nông nghiệp.  

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, những năm gần đây, ngư dân trên địa bàn tỉnh đã mạnh dạn áp dụng các trang thiết bị hiện đại trong khai thác thủy sản như: Máy định vị vệ tinh trên tàu cá; máy dò cá bằng sóng siêu âm như dò đứng, dò ngang và dò chụp; máy ra đa để quản lý lưới, tránh va trên biển; máy nhận dạng tự động AIS để bảo đảm an toàn cho người và tàu cá khi hoạt động trên biển; máy thông tin liên lạc tầm xa; thay thế đèn sợi đốt, đèn halogen bằng đèn điện tử LED để tăng vùng chiếu sáng và tiết kiệm nhiên liện; lắp đặt tời thủy lực giúp giảm sức lao động của ngư dân...

Các tiến bộ kỹ thuật này đã mang lại hiệu quả rõ rệt như giúp tăng sản lượng từ 10%-15%, giảm chi phí nhiên liệu từ 20%-30%, chất lượng hải sản được nâng cao, giảm tổn thất sau thu hoạch. Qua đó, góp phần hiện đại hóa đội tàu cá, dịch chuyển từ nghề cá truyền thống sang nghề cá hiện đại, có trách nhiệm./. 

Hồng Hạnh