Nghiên cứu thí điểm xây dựng mô hình cửa khẩu thông minh

TMO - Tỉnh Lạng Sơn đặt mục tiêu thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh, thúc đẩy kinh tế biên mậu giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc. 

Lạng Sơn là cửa ngõ quan trọng, nối giữa Việt Nam với Trung Quốc và các nước ASEAN, là hành lang kinh tế trọng điểm quốc gia Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh. Tỉnh Lạng Sơn có lợi thế có 12 cặp cửa khẩu quốc tế, song phương, phụ trên địa bàn tỉnh, trong đó cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị là cửa khẩu đường bộ thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu, trao đổi hàng hóa giữa hai nước Việt Nam và Trung Quốc, với lưu lượng lớn nhất khu vực phía Bắc. 

Cuối tháng 6 tỉnh Lạng Sơn đã ký kết một thỏa thuận khung với tỉnh Quảng Tây của Trung Quốc về thí điểm xây dựng Cửa khẩu thông minh. Đây là điều kiện quan trọng để thúc đẩy kinh tế biên mậu giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc, tăng cường thông quan hàng hóa, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung.

Theo nội dung Thỏa thuận khung ký kết, cửa khẩu thông minh được xây dựng thí điểm tại Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Việt Nam) - Hữu Nghị Quan (Trung Quốc), cửa khẩu Tân Thanh (Việt Nam) - Pò Chài (Trung Quốc). Hai bên sẽ triển khai xây dựng cửa khẩu thông minh theo hai mô hình vận chuyển đường sắt trên không thông minh và bằng xe tự hành AGV trên mặt đất.

Đề án thí điểm xây dựng mô hình cửa khẩu thông minh tại tuyến đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa khu vực cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị và cửa khẩu Tân Thanh được xây dựng trên cơ sở Thỏa thuận khung về thúc đẩy xây dựng thí điểm cửa khẩu thông minh Việt Nam - Trung Quốc. Mô hình cửa khẩu thông minh dựa trên cơ sở ứng dụng khoa học, công nghệ hiện đại vào quá trình giao, nhận hàng hóa xuất, nhập khẩu để nâng cao năng lực, hiệu suất thông quan tại các cửa khẩu đường bộ nhằm đáp ứng nhu cầu giao thương ngày càng tăng của thương nhân hai nước Việt Nam - Trung Quốc.

Đáng chú ý, mô hình cửa khẩu thông minh sẽ giải quyết tình trạng ùn ứ hàng hóa tại khu vực cửa khẩu, giảm chi phí vận chuyển, thông quan hàng hóa xuất, nhập khẩu, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, thu hút các doanh nghiệp tham gia xuất nhập khẩu; tăng nguồn thu cho ngân sách Nhà nước, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng kém chất lượng, góp phần ổn định và nâng cao đời sống cho nhân dân biên giới.

Tỉnh Lạng Sơn đặt mục tiêu thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh, thúc đẩy kinh tế biên mậu giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc. 

Với mô hình cửa khẩu thông minh, tỉnh Lạng Sơn phấn đấu đến năm 2030 nâng cao năng lực thông quan tại các cửa khẩu Hữu Nghị, Tân Thanh lên khoảng 4 - 5 lần so với thời điểm hiện tại; cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị từ 750 xe/ngày lên 2.500 - 3.000 xe/ngày; cửa khẩu phụ Tân Thanh từ 300 xe/ngày lên 1.500 - 2.000 xe/ngày. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tất cả các loại hình qua cửa khẩu Hữu Nghị phấn đấu đạt 100 tỷ USD; qua cửa khẩu Tân Thanh đạt 25 tỷ USD.

Đồng thời, vận hành chính thức tuyến đường chuyên dụng vận chuyển hàng hoá khu vực cặp cửa khẩu Tân Thanh (Việt Nam) - Pò Chài (Trung Quốc) và trở thành lối mở thông quan của cặp cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Việt Nam) - Hữu Nghị Quan (Trung Quốc)... Việc triển khai thí điểm chuyển đổi số khu vực cửa khẩu của tỉnh Lạng Sơn đang dần tạo nên một mô hình kiểu mẫu về cửa khẩu số trong cả nước, góp phần hình thành hệ thống cửa khẩu số quốc gia, phục vụ cho quản lý nhà nước của Chính phủ và các địa phương phòng chống tiêu cực, phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Theo đánh giá của Ban Quản lý Khu Kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn, bản chất của cửa khẩu thông minh là sử dụng Nền tảng cửa khẩu số. Các doanh nghiệp chỉ phải kê khai thông tin một lần và kê khai được từ bất kỳ vị trí nào, bất kỳ thời gian nào. Thời gian kê khai thông tin hàng hóa chỉ mất từ 2 - 5 phút nên rất thuận lợi. Đồng thời giúp minh bạch hóa, hạn chế các tiêu cực, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Từ tháng 7-2021 đến nay, tỉnh Lạng Sơn đã tạo ra một nền tảng cửa khẩu số sử dụng công nghệ hiện đại và bảo đảm về an toàn thông tin, giúp các lực lượng chức năng và doanh nghiệp xuất nhập khẩu thực hiện nhiều hoạt động trên một nền tảng số duy nhất. Đến nay, 100% doanh nghiệp đã khai báo trực tuyến trên nền tảng cửa khẩu số với gần 300.000 phương tiện và hơn 1.400 doanh nghiệp đăng ký tài khoản trên nền tảng cửa khẩu số. Các lực lượng chức năng tại cửa khẩu chỉ thực hiện xác nhận phương tiện thực tế vào cửa khẩu, địa điểm tập kết hàng hóa, người, phương tiện xuất, nhập cảnh, hàng hóa xuất nhập khẩu ra-vào cửa khẩu và các bến, bãi trên nền tảng cửa khẩu số.

Đạt Vũ