Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam tham gia hoàn thiện Quy chế bảo vệ nhóm yếu thế và lợi ích công

TMO - Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE) vừa tham gia đóng góp ý kiến hoàn thiện Quy chế phối hợp bảo vệ người dễ bị tổn thương và lợi ích công. Hoạt động này không chỉ thể hiện trách nhiệm xã hội của VACNE mà còn góp phần xây dựng cơ chế bảo vệ quyền lợi công bằng, thúc đẩy sự gắn kết giữa các tổ chức, cơ quan và cộng đồng trong việc chăm lo, hỗ trợ những đối tượng dễ bị tổn thương.

Nhằm đáp ứng yêu cầu bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các nhóm yếu thế như phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật… trong bối cảnh họ còn gặp nhiều rào cản khi tiếp cận pháp luật, đồng thời xử lý kịp thời các vấn đề liên quan đến lợi ích công, đặc biệt là môi trường, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025.

Nghị quyết đặt nền tảng cho việc tăng cường cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức và cộng đồng, bảo đảm sự bảo vệ toàn diện cho nhóm dễ bị tổn thương, đồng thời thúc đẩy phát triển bền vững gắn với lợi ích chung của xã hội.

Nghị quyết này cho phép thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc lợi ích công, mở ra cơ chế pháp lý mới nhằm tăng cường hiệu quả bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Để thực hiện Nghị quyết này, Viện kiểm sát nhân dân tối cao đang phối hợp với nhiều tổ chức xã hội xây dựng Dự thảo Quy chế phối hợp, đặc biệt trong đó có sự tham gia VACNE.

Tiến sĩ Luật Nguyễn Văn Phương đã có những kiến nghị quan trọng trong việc hoàn thiện Quy chế phối hợp bảo vệ người dễ bị tổn thương và lợi ích công. 

Ngay sau khi nhận được Công văn của Viện kiểm sát nhân dân tối cao, VACNE đã cử Tiến sĩ Luật Nguyễn Văn Phương – Ủy viên Thường vụ, Phó Trưởng Ban Phản biện xã hội của Hội tham gia Tổ biên tập xây dựng Quy chế. Trong văn bản góp ý gần đây nhất (ngày 10/8/2025), Tiến sĩ Luật Nguyễn Văn Phương đã đưa ra 04 kiến nghị quan trọng liên quan đến: (1) Quy định về thông tin, tài liệu, chứng cứ liên quan đến vụ án dân sự; (2) Thời hạn trưng cầu ý kiến; (3) Trách nhiệm cử đại diện của các tổ chức tham gia; (4) Trách nhiệm pháp lý của các Hội trong quá trình phối hợp.

Đến nay, Dự thảo Quy chế đã bao quát đầy đủ các quy định về cơ chế phối hợp giữa Viện kiểm sát và các Hội, trong đó có VACNE, đặc biệt ở lĩnh vực khởi kiện dân sự để bảo vệ lợi ích môi trường. Tổ biên tập đang tiếp tục hoàn thiện văn bản, bảo đảm chất lượng, tính khả thi và tuân thủ pháp luật, phấn đấu hoàn thành trong tháng 10/2025, trình Ban Chỉ đạo ngành Kiểm sát nhân dân và lãnh đạo các Hội xem xét.

Việc VACNE tham gia xây dựng Quy chế này không chỉ tạo điều kiện nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường thông qua công cụ pháp lý mạnh mẽ, mà còn góp phần khẳng định vai trò của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân và lợi ích chung của đất nước. Thông qua hoạt động này, tiếng nói và quyền lợi của các nhóm yếu thế được chú trọng hơn, đồng thời các vấn đề liên quan đến lợi ích cộng đồng, đặc biệt là môi trường được quan tâm và xử lý kịp thời. Đây cũng là minh chứng cho sự gắn kết giữa các bên, thúc đẩy hợp tác liên ngành nhằm xây dựng một xã hội an toàn, nhân văn và phát triển lâu dài.

Bùi Tuấn