Giúp đồng bào Cơ Tu ở Đà Nẵng tái tạo hệ sinh thái rừng

TMO - Mới đây, làng Toom Sara (huyện Hòa Vang, TP. Đà Nẵng) đã khởi xướng dự án "Rừng ơi, thở đi!" nhằm phục hồi rừng bản địa, thay thế rừng keo bằng các loài cây bản địa, cải thiện chất lượng đất và giảm tác động của biến đổi khí hậu.

Dự án được triển khai trên diện tích 70 ha tại thôn Phú Túc (huyện Hòa Vang), trồng các loài cây như chò, xoan đào, táu, bời lời, trám đen, cùng các loại cây dược liệu dưới tán rừng.

Lãnh đạo điều hành Làng Văn hóa Toom Sara cho biết, đây là sáng kiến trồng rừng bền vững đầu tiên dành cho cộng đồng Cơ Tu tại Đà Nẵng. Dự án kéo dài 3 năm, trải qua 4 giai đoạn. Giai đoạn 1 khởi động vào tháng 3/2025 nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng. Giai đoạn 2, diễn ra từ tháng 3 đến tháng 7/2025, tập trung cải tạo đất, kết nối cộng đồng thông qua hoạt động tình nguyện trồng rừng và thiết kế trồng rừng. Giai đoạn 3 (từ tháng 8 đến tháng 12/2025) tập trung vào việc hồi sinh những cánh rừng bản địa và thí điểm các sản phẩm trồng rừng. Giai đoạn 4 sẽ mở rộng mô hình ra ngoài không gian làng Toom Sara.

Đặc biệt, dự án còn tham gia vào mô hình "Sáng tạo từ rác thải nhựa", khuyến khích cộng đồng biến rác thải nhựa thành các sản phẩm hữu ích hoặc sáng tạo thành những tác phẩm nghệ thuật có giá trị cao. Sáng kiến này nhằm góp phần thay đổi thói quen tiêu dùng, giảm thiểu rác thải nhựa và truyền cảm hứng cho một lối sống bền vững hơn.

Du khách tham gia trồng rừng cùng người dân ở làng Toom Sara (huyện Hòa Vang, TP. Đà Nẵng). Ảnh: Làng Văn hóa Toom Sara.

Dự án hướng đến việc phát triển các sản phẩm du lịch rừng, trong đó có chương trình "Ngày trồng rừng", giúp du khách và doanh nghiệp có cơ hội chung tay phủ xanh những cánh rừng.

Trong nhiều năm trở lại đây, diện tích trồng keo tại Đà Nẵng phát triển mạnh. Sau mỗi đợt khai thác, người dân thường đốt thực bì trước khi trồng lại, khiến nhiều loại vi sinh vật trong đất bị tiêu diệt, làm suy giảm kết cấu đất. Trên thực tế, việc đốt thực bì không mang lại nhiều lợi ích kinh tế mà còn gây hại lâu dài, như mất đa dạng sinh học, suy giảm giá trị tự nhiên và văn hóa của rừng. Cùng với biến đổi khí hậu toàn cầu, việc xói mòn đất do canh tác keo là một trong những nguyên nhân chính khiến thiên tai, lũ lụt ngày càng trầm trọng, khi rừng không còn khả năng giữ nước. Vì vậy, việc đẩy mạnh các hoạt động tái tạo và phục hồi rừng nguyên sinh bản địa là vô cùng cần thiết.

Dự án ra đời nhằm tạo ra một mô hình kinh tế lâm nghiệp bền vững cho người dân, giúp họ từng bước chuyển đổi từ kinh tế cây keo sang phát triển kinh tế lâm nghiệp theo hướng khai thác tài nguyên dưới tán rừng. Sáng kiến này không chỉ hướng tới việc trồng cây bản địa để phục hồi rừng tự nhiên mà còn nhằm khai thác tài nguyên rừng một cách hợp lý, giúp người dân phát triển kinh tế mà vẫn bảo vệ được thiên nhiên lâu dài./.

Nam Trân