Đồng Nai hoàn thiện hệ thống chính sách, thể chế phát triển ngành công nghiệp môi trường

TMO - Tỉnh Đồng Nai rà soát xây dựng cơ chế, chính sách phát triển công nghiệp môi trường tại địa phương và bố trí kinh phí thực hiện đối với nguồn ngân sách địa phương triển khai phát triển ngành công nghiệp môi trường.  

Đồng Nai là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về phát triển khu công nghiệp (KCN) và thu hút đầu tư. Đến tháng 12/2025, tỉnh đã thành lập 57 KCN, 1 khu kinh tế và 1 khu công nghệ cao, thu hút hơn 2,7 nghìn dự án đầu tư trong nước và 45 quốc gia, vùng lãnh thổ.

Cùng với mục tiêu phát triển kinh tế, tỉnh đặc biệt chú trọng đến công tác bảo vệ môi trường tại các khu, cụm công nghiệp. Với việc triển khai đồng bộ các giải pháp đến cuối năm 2025, tỉnh đạt tỷ lệ 98% KCN hoàn thiện đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung với tổng công suất thiết kế gần 297 nghìn m3/ngày. Trong đó, 100% KCN có đủ lượng nước thải vận hành ổn định đã lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động và truyền dữ liệu trực tiếp về cơ quan chức năng giám sát theo quy định.

Bước sang giai đoạn phát triển mới, Đồng Nai đặt mục tiêu chuyển mạnh sang mô hình KCN sinh thái. Đồng Nai đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành tỉnh phát triển toàn diện, hiện đại và bền vững, trong đó tăng trưởng xanh là trụ cột chiến lược. Tỉnh tiếp tục ưu tiên thu hút đầu tư vào các ngành công nghệ cao, ít thâm dụng lao động, ít ô nhiễm; phát triển hạ tầng trọng điểm như: sân bay, cảng biển, giao thông theo hướng bền vững, giảm thiểu tác động môi trường. 

Tỉnh thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo địa bàn, định hướng phát triển nhóm ngành công nghiệp cơ khí, hóa chất, điện tử, công nghiệp công nghệ cao và công nghệ hỗ trợ phục vụ các ngành công nghiệp mũi nhọn tại những khu vực có truyền thống phát triển của tỉnh. Ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp chế biến thực phẩm, công nghiệp cơ khí phục vụ nông nghiệp và các ngành nghề truyền thống, tiểu thủ công nghiệp tại các địa phương còn lại của tỉnh.

Cùng với mục tiêu phát triển kinh tế, tỉnh đặc biệt chú trọng đến công tác bảo vệ môi trường tại các khu, cụm công nghiệp. 

Cùng với các địa phương trên cả nước, tỉnh phấn đấu xây dựng và phát triển công nghiệp môi trường (CNMT) trở thành ngành kinh tế độc lập có đóng góp quan trọng trong cơ cấu kinh tế quốc dân; đóng vai trò chiến lược trong bảo đảm độc lập, tự chủ trong cung ứng công nghệ, thiết bị và sản phẩm CNMT khi xử lý các thách thức môi trường;

Có khả năng làm chủ công nghệ, tự chủ sản xuất đồng thời có khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu về công nghệ, thiết bị, sản phẩm CNMT, đóng góp tích cực vào thực hiện các mục tiêu về bảo vệ môi trường, tăng trưởng xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải khí nhà kính trong các chiến lược, chương trình, kế hoạch phát triển quốc gia.

Tỉnh triển khai các giải pháp để nâng cao năng lực và vai trò, tỷ trọng của ngành CNMT trong nền kinh tế, tạo thêm việc làm, đảm bảo an sinh xã hội; cải thiện năng lực cạnh tranh dựa trên nền tảng khoa học - công nghệ tiên tiến, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trở thành lĩnh vực tiên phong trong áp dụng công nghệ xanh, công nghệ thông minh, góp phần hiện đại hóa nền kinh tế và tăng trưởng bền vững.

Phát triển CNMT đáp ứng nhu cầu bảo vệ môi trường trong các lĩnh vực, hoạt động: Công nghiệp xử lý nước thải: Phát triển công nghệ, thiết bị, sản phẩm đáp ứng mục tiểu cung cấp được 70% - 80% nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Công nghiệp xử lý khí thải: Phát triển công nghệ, thiết bị, sản phẩm đáp ứng mục tiêu cung cấp được 60% - 70% nhu cầu trong nước.

Công nghiệp xử lý chất thải rắn, chất thải nguy hại: Phát triển công nghệ, thiết bị, sản phẩm đáp ứng mục tiêu 50% - 60% nhu cầu thu gom, vận chuyển, trung chuyển, phân loại và 60% - 70% nhu cầu phân loại, tái chế trong nước. Phát triển thiết bị đo lường, giám sát môi trường đáp ứng mục tiêu cung cấp 20% nhu cầu trong nước. Phát triển công nghệ, thiết bị, sản phẩm đáp ứng nhu cầu phục vụ sản xuất năng lượng từ chất thải.

Phát triển công nghệ, thiết bị, sản phẩm đáp ứng nhu cầu bảo vệ môi trường cho các ngành, lĩnh vực trong quá trình tái cấu trúc nền kinh tế. Phát triển dịch vụ công nghiệp môi trường và hình thành các doanh nghiệp dịch vụ công nghiệp môi trường vận hành các công trình, nhà máy chế biến/xử lý chất thải (nước thải, chất thải rắn, chất thải nguy hại, khí thải), bảo trì, sửa chữa thiết bị đạt tiêu chuẩn quốc tế để đáp ứng nhu cầu vận hành ổn định của thiết bị, hệ thống chế biến/xử lý chất thải hoặc của các công trình bảo vệ môi trường khác hướng đến xây dựng hệ sinh thái đa dạng với sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế... 

Tỉnh sẽ phát triển CNMT đáp ứng nhu cầu bảo vệ môi trường đặc biệt là lĩnh vực xử lý nước thải (Ảnh minh họa: HL).  

Để đạt được các mục tiêu trên, một trong những nhiệm vụ quan trọng được tỉnh xác định đẩy mạnh triển khai là hoàn thiện hệ thống chính sách, thể chế để phát triển ngành CNMT. Theo đó, tỉnh sẽ rà soát xây dựng cơ chế, chính sách phát triển CNMT tại địa phương và bố trí kinh phí thực hiện đối với nguồn ngân sách địa phương. 

Ban hành các chính sách giao đất, cho thuê đất, miễn giảm tiền sử dụng đất để thu hút đầu tư phát triển CNMT; hỗ trợ quỹ đất để di dời hộ gia đình ra khỏi khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp hoặc di dời cơ sở đang hoạt động để phát triển các doanh nghiệp CNMT, cụm công nghiệp CNMT, khu công nghiệp CNMT.

Triển khai các chính sách của trung ương khuyến khích, ưu đãi, hỗ trợ đầu tư để hình thành và phát triển được các khu, cụm công nghiệp tái chế làm nền tảng dẫn dắt, thúc đẩy phát triển ngành CNMT. Triển khai các chính sách của trung ương hỗ trợ, ưu đãi, đầu tư cho các doanh nghiệp tiếp nhận chuyển giao công nghệ, mua bán quyền sáng chế, phần mềm, thuê chuyên gia trong, ngoài nước để phát triển CNMT. 

Đáng chú ý, địa phương này thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển ngành CNMT Thúc đẩy hoạt động khoa học công nghệ để làm chủ và phát triển được các công nghệ, thiết bị, sản phẩm thuộc danh mục cụ thể công nghệ, thiết bị, sản phẩm ngành CNMT ban hành kèm theo Quyết định số 980/QĐ-TTg phục vụ xử lý chất thải, bảo vệ môi trường đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Trong đó, nghiên cứu, ứng dụng, sản xuất thử nghiệm, chuyển giao công nghệ tiên tiến cho một số doanh nghiệp và cơ sở nghiên cứu trong lĩnh vực công nghiệp môi trường. Nghiên cứu, ứng dụng và phát triển công nghệ xử lý chất thải, đặc biệt là từ công nghiệp năng lượng tái tạo theo nguyên tắc giảm thiểu, thu hồi, tái sử dụng, tái chế để giảm tối đa lượng chất thải, tận dụng vật liệu thải bỏ làm nguyên liệu cho các ngành kinh tế khác.

Đẩy mạnh áp dụng các hệ thống quản lý, công cụ cải tiến năng suất chất lượng, nhất là các công cụ hỗ trợ cho sản xuất thông minh, dịch vụ thông minh vào doanh nghiệp. Ứng dụng công nghệ thiết kế và sản xuất nhờ máy tính (CAD/CAM) trong chể tạo thiết bị. Ứng dụng thiết bị cơ điện tử, các hệ thống điều khiển tự động hiện đại, thông minh vào dây chuyền thiết bị đồng bộ trong ngành công nghiệp môi trường. Xây dựng, hình thành các sản phẩm cảm biến sinh học sử dụng trong lĩnh vực công nghiệp môi trường, chế tạo dây chuyền, thiết bị công nghệ sinh học phục vụ công nghiệp môi trường.../.

Thanh Nga