Quảng Ninh: Đa dạng các giải pháp trong bảo vệ môi trường tự nhiên

TMO - Không chỉ tập trung vào tăng trưởng kinh tế, tỉnh Quảng Ninh còn chú trọng bảo vệ môi trường tự nhiên bằng nhiều giải pháp thiết thực. Việc kết hợp giữa quản lý nhà nước và phát huy vai trò của người dân đã tạo nền tảng vững chắc cho phát triển hài hòa giữa kinh tế và sinh thái.

Trong bối cảnh tốc độ phát triển kinh tế, đô thị hóa và du lịch ngày càng nhanh, Quảng Ninh đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong công tác bảo vệ môi trường tự nhiên. Trước thực tế đó, tỉnh đã triển khai đồng bộ, đa dạng các giải pháp nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến hệ sinh thái.

Nổi bật là việc tăng cường kiểm soát các nguồn thải từ công nghiệp, khai thác khoáng sản, dịch vụ du lịch và sinh hoạt dân cư. Cùng với đó, Quảng Ninh chú trọng phục hồi rừng, bảo vệ tài nguyên biển, bảo tồn đa dạng sinh học và mở rộng các khu vực sinh thái trọng điểm. Công tác quan trắc, giám sát môi trường được đầu tư bài bản, ứng dụng công nghệ để kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm.

Bên cạnh vai trò của chính quyền, tỉnh cũng đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng, khuyến khích người dân và doanh nghiệp tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường. Nhờ cách tiếp cận tổng thể, kết hợp giữa quản lý, kỹ thuật và xã hội hóa, Quảng Ninh từng bước tạo chuyển biến tích cực trong gìn giữ môi trường tự nhiên, hướng tới phát triển bền vững và lâu dài.

Đặc biệt, thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TU (ngày 26/9/2022) của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu, đảm bảo an ninh nguồn nước giai đoạn 2022-2030,  tỉnh Quảng Ninh đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Trong giai đoạn mới, tỉnh tiếp tục đặt ra những yêu cầu cao hơn, toàn diện hơn trong công tác bảo vệ môi trường, hướng tới quản trị môi trường hiện đại, chủ động và bền vững.

Công tác bảo vệ môi trường của Quảng Ninh đã đạt được những kết quả tích cực. (Ảnh: HD). 

Theo thống kê, đến hết năm 2025, 100% khu công nghiệp đang hoạt động trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt quy chuẩn; trên 98% chất thải rắn sinh hoạt khu vực đô thị được thu gom, xử lý; chất thải rắn sinh hoạt khu vực nông thôn đạt trên 90%.

Các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm cao được đưa vào diện giám sát đặc biệt, có hệ thống quan trắc môi trường tự động, truyền dữ liệu trực tiếp về cơ quan quản lý. Bên cạnh đó, công tác bảo vệ môi trường (BVMT) biển, ven bờ cũng có nhiều chuyển biến tích cực. 3 năm qua, đã có hằng trăm đợt ra quân làm sạch môi trường biển được tổ chức; tình trạng xả thải tự phát tại các vịnh, bãi triều, khu nuôi trồng thủy sản từng bước được kiểm soát; chất lượng môi trường nước tại các khu vực trọng điểm du lịch, như Vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long cơ bản được giữ ổn định.

Quan trọng hơn, nhận thức và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và người dân về BVMT được nâng lên rõ rệt. Nhiều mô hình phân loại rác tại nguồn, khu dân cư “xanh – sạch – đẹp” được duy trì thường xuyên, chuyển dần từ phong trào sang hành động tự giác. Bên cạnh kết quả đạt được, thực tiễn cho thấy áp lực BVMT đối với tỉnh vẫn rất lớn khi quá trình phát triển hạ tầng, công nghiệp, đô thị tiếp tục gia tăng; nguy cơ ô nhiễm đất, nước, không khí ở một số khu vực còn tiềm ẩn và tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai ngày càng khó lường... trong khi nguồn lực đầu tư cho BVMT chưa tương xứng với yêu cầu thực tế.

Trước đó, vào ngày 12/12/2025, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Kết luận số 06-KL/TU về việc tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu, đảm bảo an ninh nguồn nước giai đoạn 2022-2030.

Qua đó, nhằm định hướng lại tư duy và phương thức quản lý môi trường cho giai đoạn phát triển mới. Kết luận số 06-KL/TU khẳng định rõ, BVMT là tiêu chí nền tảng của phát triển bền vững, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế - đây tiếp tục là nguyên tắc xuyên suốt trong thẩm định, lựa chọn và triển khai các dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh.

Đồng thời, siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý tài nguyên, BVMT gắn trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với kết quả thực hiện nhiệm vụ. Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát được chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, tập trung vào hiệu quả thực chất.

Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030: 100% nước thải tại các khu đô thị tập trung, khu công nghiệp được xử lý đạt chuẩn; thu hút ít nhất 2 dự án xử lý rác thải sinh hoạt kết hợp phát điện…

Tại các mỏ khai thác than, các đơn vị đã tập trung đầu tư, nâng công suất các trạm xử lý nước thải mỏ, hướng tới mục tiêu "xanh hóa" trong quá trình khai khoáng. (Ảnh: HN). 

Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng KHCN, chuyển đổi số trong quản lý môi trường, xây dựng hệ thống dữ liệu tài nguyên – môi trường đồng bộ, liên thông, phục vụ giám sát, dự báo và ra quyết định kịp thời; từng bước nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong cảnh báo thiên tai, giám sát môi trường. Đối với lĩnh vực khoáng sản và vật liệu xây dựng, tỉnh yêu cầu rà soát, bổ sung quy hoạch mỏ, giải quyết tình trạng khan hiếm vật liệu san lấp; khuyến khích sử dụng đất đá thải mỏ theo mô hình kinh tế tuần hoàn; có lộ trình di dời, chấm dứt hoạt động các cơ sở xi măng, nhiệt điện gây nguy cơ ô nhiễm tại khu vực tiếp giáp vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long.

Quảng Ninh cũng đặt ra yêu cầu xây dựng văn hóa BVMT, coi người dân và doanh nghiệp vừa là chủ thể thực hiện, vừa là đối tượng thụ hưởng. Các cơ chế xã hội hóa, huy động nguồn lực ngoài ngân sách cho BVMT tiếp tục hoàn thiện, tạo dư địa cho các sáng kiến xanh, mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh phát triển. Lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Ninh cho biết, thực hiện Nghị quyết số 10 đã tạo nền móng quan trọng, giúp công tác BVMT của Quảng Ninh trở nên chủ động.

Trên nền tảng đó, Kết luận số 06-KL/TU thể hiện quyết tâm chính trị cao của tỉnh trong việc nâng chuẩn quản lý môi trường, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh nhưng bền vững. Đây không chỉ là sự tiếp nối về chủ trương, mà là định hướng chiến lược để Quảng Ninh tiếp tục giữ vững vai trò địa phương đi đầu cả nước trong công tác BVMT.

Những kết quả đạt được cho thấy, việc đa dạng hóa giải pháp trong bảo vệ môi trường tự nhiên đã và đang mang lại hiệu quả rõ nét cho Quảng Ninh. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, áp lực phát triển kinh tế vẫn rất lớn, công tác này cần tiếp tục được đặt ở vị trí ưu tiên hàng đầu. Quảng Ninh không chỉ dừng lại ở các biện pháp trước mắt mà cần kiên trì xây dựng chiến lược lâu dài, gắn bảo vệ môi trường với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội.

Việc hoàn thiện thể chế, tăng cường chế tài xử lý vi phạm, đồng thời nâng cao trách nhiệm của mỗi người dân sẽ là cơ sở quan trọng để công tác BVMT được triển khai sâu rộng. Với quyết tâm chính trị cao và cách làm bài bản, Quảng Ninh hoàn toàn có cơ sở để trở thành địa phương đi đầu trong phát triển xanh, hài hòa giữa kinh tế và sinh thái, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân và bảo vệ tài nguyên trong giai đoạn phát triển mới.

Hải Yến