Đồng bộ các giải pháp xử lý rác thải sinh hoạt

TMO - Sự gia tăng của khối lượng rác thải sinh hoạt trên địa bàn thành phố Hải Phòng đang gây ra áp lực đối với hệ thống xử lý rác thải tại địa phương này. Vì vậy, việc triển khai đồng bộ các giải pháp được kỳ vọng sẽ góp phần giảm thiểu những tác động tiêu cực đến chất lượng môi trường trong quá trình phát triển kinh tế-xã hội. 

Theo báo cáo của UBND thành phố Hải Phòng, hiện nay lượng chất thải rắn sinh hoạt đô thị tại thành phố là khoảng 942 tấn/ngày. Trong đó, thực hiện thu gom, xử lý đạt 100%. Thành phố có 4 đơn vị thu gom, vận chuyển và được xử lý tại 2 khu xử lý là: Khu xử lý chất thải rắn Tràng Cát (khoảng 500 - 650 tấn/ngày), Khu xử lý chất thải rắn Đình Vũ (khoảng 350 - 450 tấn/ngày).

Đối với chất thải rắn sinh hoạt nông thôn với khối lượng phát sinh khoảng 822 tấn/ngày, tỷ lệ thu gom đạt 98%. Lượng rác thải tại khu vực này do 972 tổ thu gom của các thôn, xóm, khu dân cư trên địa bàn các xã, thị trấn đảm nhiệm; được xử lý tại Khu xử lý chất thải rắn Đình Vũ và Tràng Cát, Khu xử lý chất thải Minh Tân (khoảng 100 tấn rác/ngày của huyện Thủy Nguyên); còn lại xử lý tại 137 bãi rác tạm và lò đốt quy mô nhỏ.

Xử lý chất thải tại Khu xử lý chất thải rắnT ràng Cát. Ảnh: H. Phước 

Chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thành phố hiện nay được xử lý chủ yếu bằng phương pháp chôn lấp hợp vệ sinh (62%), chế biến phân vi sinh (4%) và đốt rác với quy mô nhỏ (2%) và chôn lấp tại bãi rác tạm (32%). Việc xử lý rác thải bằng hình thức chôn lấp đã bộc lộ nhiều hạn chế như: chiếm nhiều diện tích đất; thời gian phân hủy chậm; phát tán mùi; nước rỉ rác gây ô nhiễm môi trường.

Thời gian qua, thành phố Hải Phòng đã xây dựng Đề án tổng thể thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn trên địa bàn thành phố giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2050; đang trình HĐND thành phố thông qua vào kỳ họp thường lệ giữa năm 2022 của HĐND thành phố khóa XVI, nhiệm kỳ 2021 - 2026. Trọng tâm của đề án là xây dựng Nhà máy đốt rác phát điện công suất xử lý 2.000 tấn rác/ngày.

Sau khi so sánh đánh giá 05 loại công nghệ xử lý rác thải tiên tiến đang được áp dụng trên thế giới, gồm: Công nghệ đốt phát điện; Công nghệ thủy nhiệt; Công nghệ đốt nhiệt phân; Công nghệ khí hóa; Công nghệ khí hóa Plasma.  

Đề án đã kết luận công nghệ đốt rác phát điện có nhiều ưu điểm phù hợp thực tiễn của Hải Phòng, như tỷ lệ chất thải sau khi đốt thấp (xỉ tro đáy lò khoảng 10-15% được tận dụng sản xuất vật liệu xây dựng, gạch không nung; tro bay 3-5% được xử lý chôn lấp); nhiệt độ buồng đốt cao trên 1.100 độ, hạn chế tối đa quá trình sinh ra khí Dioxin/Furan/

Đồng thời, công nghệ này tiết kiệm quỹ đất sử dụng; chi phí xử lý khoảng 23 USD/tấn rác; công suất phát điện 7,5MW; giá bán điện 10,05 UScents/kWh; suất đầu tư 5,4 triệu USD/1MW diện tích cho 1 nhà máy điện rác công suất 1.000 tấn/ngày là 14ha.

Trước sự gia tăng của khối lượng chất thải, TP dự kiến xây dựng Nhà máy đốt rác phát điện. Ảnh: Duy Thính  

Theo đó, Nhà máy đốt rác phát điện có công suất xử lý 2.000 tấn rác/ngày dự kiến được xây dựng tại Khu xử lý chất thải rắn Đình Vũ (quận Hải An). Đến năm 2027, hoàn thành đầu tư xây dựng để đưa vào hoạt động Khu xử lý Trấn Dương (điện rác 1.000 tấn/ngày; dây chuyền chế biến phân mùn, công suất 200 tấn/ngày); các bãi rác tạm trên địa bàn thành phố được đóng cửa, cải tạo phục hồi môi trường.

Đến năm 2030 hoàn thành đầu tư xây dựng để đưa Nhà máy điện rác Đình Vũ giai đoạn 2 vào hoạt động, nâng tổng công suất các Nhà máy điện rác toàn thành phố lên 3.000 tấn/ngày. Sau năm 2030, 100% chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thành phố Hải Phòng sẽ được xử lý hoàn toàn bằng công nghệ tiên tiến.

Quản lý chặt chất thải rắn theo toàn bộ vòng đời từ khâu phát sinh đến khâu xử lý cuối cùng, nhằm chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai, dịch bệnh, đáp ứng được nhiệm vụ BVMT, bảo đảm chất lượng môi trường sống, xây dựng nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, thân thiện môi trường và hướng tới sự phát triển bền vững của thành phố.

Ngoài ra, thành phố Hải Phòng dự kiến đến năm 2025 sẽ đóng cửa, cải tạo phục hồi môi trường thêm 85 bãi rác tạm và đến 2030, đóng cửa toàn bộ bãi rác tạm trên địa bàn thành phố. Trước đó, trong giai đoạn 2016-2021, Hải Phòng cũng đã đóng cửa, cải tạo phục hồi môi trường đối với khu xử lý rác thải Bàng La (quận Đồ Sơn, TP Hải Phòng).

Theo lộ trình phát triển đô thị đến năm 2025, TP Hải Phòng phấn đấu 100% chất thải rắn nguy hại được thu gom, xử lý; 97% chất thải rắn sinh hoạt được thu gom, xử lý hợp vệ sinh giảm dần tỷ lệ chôn lấp trực tiếp; giảm 50% khối lượng nilon khó phân hủy sử dụng tại các siêu thị, trung tâm thương mại; 90 - 95% các bãi chôn lấp chất thải sinh hoạt tại các đô thị đóng cửa được cải tạo, xử lý, tái sử dụng đất. Tới năm 2050, thành phố phấn đấu thu gom, tái sử dụng, tái chế và xử lý tất cả các loại chất thải rắn phát sinh bằng những công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường. 

Trần Đức