Có hay không việc voi ở Đắk Lắk bị đánh chảy máu?

Du lịch “cưỡi voi” ở Đắk Lắk

TMO - Nhiều khách du lịch không khỏi xót xa khi nhìn những con voi liên tục “cõng” khách đến mức chảy máu và nghi ngờ voi bị người điều khiển bạo hành (tức dùng cây sắt nhọn đâm vào đầu để điều khiển).

Mới đây vào chiều 7/2, một nữ du khách có tài khoản Facebooker tên Nguyễn…đăng trên hội nhóm Review Buôn Ma Thuột (nhóm có gần 200.000 thành viên) về cảnh voi chở khách du lịch, trên người xuất hiện các vết máu rỉ ở vùng đầu và tai.

Người này viết: Đến với hồ Lak - Bản Jun có ngay dịch vụ cưỡi voi ở ngay bên hồ, khách tham quan thay vì chèo thuyền độc mộc thì có thể cưỡi voi xuống hồ tham quan cảnh hùng vĩ nước non. Mỗi nhân viên hướng dẫn voi đều cầm một cây gậy với phía đầu là móc sắt nhọn dùng để móc vào tai và đầu voi điều hướng đi và "răn" chúng. Đầu voi chằng chịt những vết thương cũ và mới.

Voi bị chảy máu (Ảnh: Facebook Nguyễn….).

Còn ở bản Đôn ngày Tết có tổng 6 con voi chúng làm việc từ 8h sáng đến 17h chiều và chỉ nghỉ 30 phút giữa trưa với tần suất khách tới thăm hàng ngày lên đến vài nghìn người, người đợi để được cưỡi voi thì xếp hàng dài.

"Mình chuẩn bị sẵn một nải chuối và ít cùi dừa tươi khi đến Buôn Đôn với hy vọng được cho voi ăn. Nhưng chúng chở người tham quan liên tục không ngừng nghỉ, những tấm mía được mời chào là hỗ trợ cho voi ăn không thể thấm tháp với khẩu phần ăn hàng ngày. Và cứ thử ngẫm xem nếu bạn vừa phải vác gạo trên lưng vừa ăn thì có nuốt nổi không???", nữ du khách chia sẻ trên mạng xã hội.

Sau khi thấy các vết thương trên đầu voi, nữ du khách cảm thấy bức xúc nên chia sẻ hình ảnh lên nhóm “Review Buôn Ma Thuột”, mục đích để khách tham quan có thể có cái nhìn khác về vụ việc, không nhất thiết đi du lịch Đăk Lăk là phải cưỡi voi. Đồng thời hy vọng các chủ hộ nuôi voi có thể chuyển hướng du lịch thân thiện hơn.

Trước sự việc này, chiều 9/2, lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn voi, Cứu hộ Động vật tỉnh Đắk Lắk đã xác nhận, đang làm việc với quản tượng tại khu du lịch Cầu Treo Buôn Đôn, người xuất hiện trong bài viết trên Facebook mà nữ du khách đề cập đến. "Hình ảnh là có thật tuy nhiên vẫn còn nhiều khúc mắc. Việc quản tượng đánh voi là có thể nghi ngờ, còn thực tế thì không thấy. Tuy nhiên chúng tôi đã có tuyên truyền, vận động và ký cam kết sẽ không xảy ra trường hợp như trên nữa", lãnh đạo Trung tâm này nói.

Theo tìm hiểu, con voi mà nữ du khách nói trên là của gia đình Anh Ý Gai Byá, sống tại buôn Ea Rông B, xã Krông Na, huyện Buôn Đôn, quản tượng tại khu du lịch Cầu Treo. Anh này cho biết, hình ảnh trong bài viết là con voi của nhà anh, đã nuôi được 40 năm. Anh khẳng định không đánh đập voi chảy máu như trường hợp du khách nêu trong bài viết trên Facebook. "Con voi này nhà tôi nuôi từ năm 1983, ngày nhỏ nó sống cùng gia đình tôi, chúng tôi chăm sóc nó. Từ nhỏ, nó đã chở nông sản giúp gia đình, chúng tôi thương và coi nó như thành viên trong nhà. Đến năm 2006, tôi đưa voi làm du lịch chở khách cho đến ngày nay", anh kể.

Cũng theo quản tượng này, voi nhà anh bị thương là sự cố gặp trong rừng chứ không phải do đánh đập chảy máu. "Mắt của voi một bên bị kém, tật, khi đi trong rừng thì đụng phải gai chảy máu chứ thật sự tôi không có đánh đập, bạo lực gì voi. Nó sống với gia đình chúng tôi, đâu phải muốn đánh đập, hành hung gì cũng được, chúng tôi coi nó như người nhà.

Lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn voi, Cứu hộ Động vật tỉnh Đắk Lắk nói thêm về vụ việc, vì thời gian nghỉ dịch Covid-19 kéo dài khoảng 9 tháng, voi ở trong rừng nhiều không hoạt động du lịch, khi bắt đầu lại công việc, có trường hợp voi phản ứng, chống cự với người nài voi, đôi khi họ không kiểm soát được voi mới dùng đến roi, gậy. "Bình thường họ điều khiển voi bằng giọng điệu, cử chỉ tay chân là voi nghe lời, bất đắc dĩ lắm mới dùng đến roi".

Trước đó, vào giữa tháng 12/2021 tỉnh Đắk Lắk ký kết hợp tác về chuyển đổi xây dựng mô hình du lịch voi thân thiện với Tổ chức Động vật Châu Á (Animals Asia Foundation) nhằm hướng tới chấm dứt sử dụng loại hình du lịch cưỡi voi, cũng như các hoạt động làm ảnh hưởng đến phúc lợi của voi nhà trong các hoạt động du lịch, và lễ hội, góp phần bảo tồn voi nhà tại Đắk Lắk.

Theo thỏa thuận hợp tác, Đắk Lắk sẽ hạn chế tối đa, hướng tới không tổ chức các hoạt động ảnh hưởng đến phúc lợi voi nhà bao gồm: Du lịch cưỡi voi; các hội thi như voi bơi; voi đá bóng; voi chạy; voi kéo co; voi diễu hành nhiều giờ trên đường nhựa hoặc bê tông; dùng voi để tái hiện cảnh săn bắt và thuần dưỡng voi. Tổ chức Động vật Châu Á sẽ tiếp tục hỗ trợ cho Trung tâm Bảo tồn voi 231.000 USD để thực hiện công tác bảo tồn voi trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2022 – 2026. Trước đó, từ năm 2016 –2021, tổ chức này cũng hỗ trợ 110.000 USD cho công tác bảo tồn voi nhà Đắk Lắk.

Hiện nay, quần thể voi tại Đắk Lắk còn không quá 140 cá thể (khoảng 100 cá thể voi hoang dã và 37 cá thể voi nhà), giảm 90% số lượng voi so với năm 1980. Các cá thể voi này từ đó đến nay chưa sinh sản thêm được cá thể voi con nào.

Lê Hùng