Cần Thơ ứng dụng công nghệ số trong quản lý, vận hành hệ thống thủy lợi

TMO - Ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, vận hành hệ thống thuỷ lợi đã góp phần đảm bảo nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp cũng như phục vụ công tác phòng chống thiên tai tại TP. Cần Thơ. 

TP. Cần Thơ là một trong những địa phương có hệ thống thủy lợi quy mô lớn bậc nhất khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Cần Thơ, thành phố hiện có trên 12.800 km kênh rạch; 668 km đê (trong đó có 94 km đê biển); 889 cống lớn nhỏ và 292 trạm bơm điện. Với diện tích tự nhiên trên 6.360 km2, quy mô thủy lợi rộng khắp, đòi hỏi ngành nông nghiệp và môi trường phải có sự thay đổi về mô hình quản lý để thích ứng, nhất là việc chuẩn hóa bộ máy tổ chức và ứng dụng công nghệ số. 

Trong xu hướng chuyển đổi số, TP. Cần Thơ chủ động ứng dụng công nghệ số trong quá trình vận hành và giám sát hệ thống thủy lợi, nhằm hướng đến một nền nông nghiệp thông minh, bền vững. Một trong những điểm sáng là Hệ thống thông tin quản lý rủi ro ngập lụt (FRMIS) thuộc Dự án Phát triển TP. Cần Thơ và tăng cường khả năng thích ứng của đô thị.

Đây là hệ thống hiện đại, tích hợp công nghệ số trong quản lý và vận hành. Thông tin về mực nước, độ mặn, chất lượng nước từ các điểm cống được truyền trực tiếp về nhà điều hành tại Âu thuyền Cái Khế. Trung tâm điều hành sau đó sẽ phân tích dữ liệu và đưa ra các quyết định để điều khiển toàn bộ hệ thống 12 cống chống ngập vùng lõi của TP. Cần Thơ. Hệ thống FRMIS có khả năng mở rộng, tích hợp để quản lý toàn bộ hệ thống cống trên phạm vi thành phố. 

Việc ứng dụng công nghệ trong vận hành hệ thống thủy lợi giúp đảm bảo an ninh nguồn nước, phòng chống thiên tai tại thành phố (Ảnh minh họa).  

Bên cạnh đó, Ban quản lý Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 10 (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cũng đã hoàn thành dự án xây dựng âu thuyền Rạch Mọp. Đây là công trình thủy lợi quy mô lớn, tích hợp hệ thống giám sát, đo đạc và truyền dữ liệu số về nhà điều hành. Hệ thống kỹ thuật số ứng dụng trong quản lý vận hành công trình này là hệ thống điều khiển giám sát tích hợp (SCADA).

Hệ thống này sẽ tiến hành đo đạc, quan trắc mực nước, môi trường... truyền dữ liệu về trạm điều khiển trung tâm đặt tại nhà quản lý cống âu Rạch Mọp để vận hành cửa van cống theo phương thức chủ động đóng mở bằng xi-lanh thủy lực. Cửa van âu thuyền được vận hành bằng xi-lanh thủy lực, cấp thoát nước bằng cống hai bên tường đầu âu thuyền, đóng mở các cửa cấp tự động, thoát nước bằng xi-lanh thủy lực, giúp chủ động trong điều tiết nước phục vụ sản xuất, đời sống. 

Trên địa bàn thành phố còn có hệ thống 13 trạm quan trắc nước mặt tại các cửa sông do Trung tâm Quan trắc tài nguyên môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường) quản lý. Các trạm này tự động đo và truyền dữ liệu về độ mặn, chất lượng nước về trung tâm điều hành. Thông tin quan trắc được cập nhật liên tục, tạo cơ sở khoa học để đưa ra quyết định vận hành công trình thủy lợi kịp thời, chính xác, phục vụ cả phòng chống thiên tai lẫn sản xuất nông nghiệp.

Ngoài ra, thành phố đã chủ động đặt hàng với Viện Khoa học Thủy lợi miền nam xây dựng bản đồ số hóa hệ thống thủy lợi cho thành phố Cần Thơ, trong đó tích hợp các lớp bản đồ đối với từng loại công trình thủy lợi; số hóa các vị trí sạt lở và có nguy cơ sạt lở phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành phục vụ sản xuất nông nghiệp, phòng chống thiên tai và ổn định đời sống người dân.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực thủy lợi đã giúp hình thành các bản tin dự báo nguồn nước, chất lượng nước định kỳ, hỗ trợ địa phương chủ động kế hoạch tưới tiêu, giảm rủi ro hạn hán, xâm nhập mặn, nâng cao hiệu quả sử dụng nước. Đây cũng là tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW, coi khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là đột phá quan trọng hàng đầu để nâng cao năng lực quản trị và phát triển kinh tế - xã hội.../.

Đức Hải