Bắc Ninh quyết liệt xử lý ô nhiễm môi trường tại làng nghề giấy Phong Khê

TMO - Ô nhiễm môi trường tại làng nghề giấy Phong Khê, thành phố Bắc Ninh (tỉnh Bắc Ninh) là vấn đề nhức nhối nhiều năm, mặc dù tỉnh đã chỉ đạo nhiều giải pháp với tinh thần quyết liệt, song kết quả thực hiện vẫn chưa được như kỳ vọng.

UBND thành phố Bắc Ninh cho biết, đến nay trên địa bàn phường Phong Khê có 341 cơ sở sản xuất giấy, trong đó có 228 cơ sở, doanh nghiệp nằm trong khu dân cư, sản xuất trên đất vi phạm; giải quyết việc làm cho hơn 4.000 lao động trong và ngoài tỉnh, phần lớn không được ký hợp đồng lao động, không đóng bảo hiểm theo quy định. Đa số các cơ sở sản xuất giấy sử dụng máy móc, công nghệ lạc hậu, thải loại của một số nhà máy trong và ngoài nước, năng suất thấp, gây ô nhiễm môi trường nước, đất, không khí, tiếng ồn nghiêm trọng.

Trước đây, người dân làng nghề thường dùng nhiều vật liệu để đốt lò hơi trong quá trình làm giấy. Với hơn 300 cơ sở sản xuất giấy, có trên 300 ống khói xả ra ngoài môi trường. Với sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng, đến nay các cơ sở sản xuất giấy sử dụng hơi thương phẩm trong quá trình sản xuất, nhờ vậy, giảm được ô nhiễm khí thải làng nghề. Song song với đó, tỉnh Bắc Ninh và các lực lượng chức năng quyết liệt trong quá trình xử lý các cơ sở vi phạm, năm 2022, vi phạm giảm xuống nhưng đến năm 2023 vi phạm có chiều hướng gia tăng.

Từ tháng 11/2021, thực hiện sự chỉ đạo của tỉnh, UBND thành phố Bắc Ninh đã có nhiều cuộc kiểm tra, kiểm soát, xử phạt nghiêm các trường hợp vi phạm. Đồng thời tổ chức nhiều cuộc họp bàn về lộ trình di dời các hộ dân sản xuất giấy tại phường Phong Khê, bảo đảm các yếu tố môi trường bền vững. Tháng 7/2024, thành phố Bắc Ninh đã tổ chức Hội nghị giải quyết ô nhiễm môi trường sản xuất giấy Phong Khê.

Theo đó, UBND thành phố đã lập Đoàn kiểm tra liên ngành, tiến hành kiểm tra 70/228 cơ sở sản xuất trong khu dân cư, có 7 cơ sở sản xuất không hợp tác. Quá trình kiểm tra cho thấy, hầu hết các doanh nghiệp sản xuất giấy và 53 cơ sở sản xuất hơi thương phẩm đang vi phạm về bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy, an toàn điện, an toàn lao động, vi phạm về nộp thuế và xây dựng các công trình trái phép. 

Tại Hội nghị đối thoại với các cơ sở doanh nghiệp sản xuất giấy trên địa bàn phường Phong Khê, diễn ra vào chiều 5/9 tại Trung tâm Văn hóa thể thao và Truyền thông thành phố, Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh nhấn mạnh, quan điểm của thành phố là kiên quyết thực hiện di dời các hộ sản xuất theo lộ trình của đề án đã được UBND tỉnh phê duyệt.

Theo đó, thành phố sẽ trình UBND tỉnh hỗ trợ về kinh tế không quá 200 triệu đồng/hộ di dời, và giới thiệu các địa điểm tại các khu, cụm công nghiệp của tỉnh Bắc Kạn, Lào Cai để đón nhận các cơ sở, doanh nghiệp có nhu cầu tiếp tục sản xuất. Đồng thời, thành phố cũng sẽ làm việc với Ban quản lý các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố và của tỉnh Bắc Ninh giới thiệu việc làm cho gần 4.000 lao động (có nhu cầu), đảm bảo mức lương bằng hoặc cao hơn mức lương cũ tại các cơ sở sản xuất giấy. 

Thành phố Bắc Ninh đẩy mạnh triển khai các giải pháp để xử lý tình trạng ô nhiễm môi trường tại làng nghề giấy Phong Khê. 

Hiện nay, thành phố còn 132 đơn vị sản xuất giấy tại khu dân cư đang hoạt động. Đoàn kiểm tra liên ngành đặt mục tiêu, tháng 9 kiểm tra 50 đơn vị, tháng 10 kiểm tra 50 đơn vị và đến tháng 11 kiểm tra toàn bộ các đơn vị sản xuất giấy; chủ trương đóng cửa sản xuất đối với tất cả các cơ sở vi phạm, không phải chờ đến 31/12/2024 mới thực thi. Bên cạnh đó, thành phố sẽ tiến hành kiểm tra các cơ sở trong cụm công nghiệp Phong Khê I, Phong Khê II, nếu phát hiện sai phạm cũng sẽ yêu cầu dừng sản xuất, không chờ đến lộ trình năm 2029 mới đóng cửa các doanh nghiệp trong cụm công nghiệp.

Để giảm thiểu ô nhiễm môi trường, thành phố Bắc Ninh đã ban hành kế hoạch thực hiện Đề án tổng thể xử lý ô nhiễm môi trường phường Phong Khê, thành phố Bắc Ninh, giai đoạn 2022-2030. Mục tiêu đặt ra là đến hết năm 2024, thành phố quản lý chặt chẽ các cơ sở sản xuất gắn với các điều kiện về bảo vệ môi trường, đất đai; thường xuyên thanh tra, kiểm tra xử lý các cơ sở vi phạm các quy định về môi trường, an toàn điện, phòng cháy chữa cháy...

Trên cơ sở quy hoạch vùng tỉnh, quy hoạch chung, quy hoạch phân khu được duyệt, tổ chức lập quy hoạch chi tiết chuyển đổi sang thương mại, dịch vụ đối với Cụm Công nghiệp Phong Khê I, Cụm Công nghiệp Phong Khê II và khu dân cư đồng thời, kiểm tra, xử lý nghiêm toàn bộ các cơ sở vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, an toàn điện trong khu vực dân cư, cơ sở sử dụng đất vi phạm; dừng hoạt động sản xuất trước ngày 31/12/2024.

Mục tiêu đến hết năm 2029, thành phố quản lý chặt chẽ các cơ sở sản xuất trong các Cụm Công nghiệp Phong Khê I, Phong Khê II gắn với các điều kiện về bảo vệ môi trường, đất đai; thường xuyên thanh tra, kiểm tra xử lý các cơ sở vi phạm các quy định về môi trường, đất đai, an toàn điện, phòng cháy chữa cháy...; dừng hoạt động của các cơ sở sản xuất trong Cụm Công nghiệp trước ngày 31/12/2029, đồng thời chuyển đổi mục đích sử dụng đất tại Cụm Công nghiệp để phát triển đô thị, nhà ở, thương mại-dịch vụ.

Lê Điệp