An Giang: Canh tác lúa thông minh, nâng cao hiệu quả sản xuất

TMO - Việc ứng dụng phương pháp tưới ngập khô xen kẽ hay mô hình “Mặt ruộng không dấu chân” đang thúc đẩy sản xuất lúa trên địa bàn tỉnh An Giang theo hướng thông minh, hiện đại, giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế, môi trường.

Những năm qua, mô hình “Mặt ruộng không dấu chân” - sử dụng thiết bị bay không người lái (drone) là một trong những giải pháp mang lại hiệu quả cao cho sản xuất lúa trên địa bàn tỉnh. Nhận thấy những bất cập của phương pháp canh tác truyền thống khi tiếp xúc trực tiếp với thuốc bảo vệ thực vật, ông Nguyễn Thành Giang, Giám đốc HTX nông nghiệp Bình Thành (xã Thoại Sơn) cùng 48 nông dân thành viên liên kết sản xuất lúa theo những mô hình tiên tiến, sử dụng thiết bị bay không người lái phục vụ sản xuất. 

Mô hình này được HTX Bình Thành liên kết với Công ty Lộc Trời thực hiện trên diện tích 200 ha từ năm 2021. Mô hình sử dụng thiết bị bay không người lái để thực hiện gần như toàn bộ các công đoạn canh tác như sạ giống, bón phân, phun thuốc… "Mặt ruộng không dấu chân" đã giải phóng sức lao động của người nông dân. Theo ông Giang, tham gia mô hình các thành viên được cam kết lợi nhuận 30-40 triệu đồng/ha/năm. Để đảm bảo kỹ thuật, các công ty đối tác đã cử kỹ sư trực tiếp hỗ trợ, hướng dẫn bà con và giải quyết kịp thời mọi vấn đề phát sinh. 

Thực hiện Dự án Khuyến nông Trung ương “Xây dựng mô hình canh tác lúa giảm phát thải phục vụ phát triển bền vững vùng nguyên liệu lúa gạo xuất khẩu của Đồng bằng sông Cửu Long” tại An Giang, Trung tâm Khuyến nông An Giang đã triển khai thực hiện quy trình canh tác, trong đó áp dụng quy trình tưới ngập khô xen kẽ (AWD) thành công.

Quy trình canh tác ướt khô xen kẽ áp dụng tại mô hình 1 triệu ha lúa ở An Giang đã thực hiện 3 vụ, tại 4 hợp tác xã trên 3 vùng sinh thái của tỉnh. Hệ thống gồm nhiều thiết bị chuyên biệt như cảm biến quan trắc môi trường (nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, chỉ số nhiệt trong bán kính 10km), cảm biến kết cấu đất, cảm biến mực nước trên mặt ruộng trong suốt mùa vụ canh tác lúa. Thiết bị giám sát giúp biến máy bơm thành thiết bị thông minh, quản lý bật tắt từ xa. Thiết bị đo phát thải khí nhà kính sử dụng công nghệ TDLAS và NDIR cho phép đo chính xác trực tiếp trên đồng ruộng.

Hệ thống cảm biến AWD góp phần nâng cao hiệu quả canh tác lúa tại nhiều địa phương (Ảnh minh họa: TC). 

Với thiết kế nhỏ gọn, dễ vận hành, hệ thống thiết bị này không chỉ hỗ trợ canh tác lúa tiết kiệm nước, giảm phát thải mà còn là tiền đề quan trọng hướng tới xây dựng tín chỉ carbon trong nông nghiệp bền vững. Hệ thống thiết bị này là công cụ hỗ trợ đắc lực cho lực lượng khuyến nông cộng đồng, giảm công sức, thời gian phải trực tiếp ra ruộng đo đạc, ghi chép số liệu.

Những năm trở lại đây, trên những cánh đồng lúa chất lượng cao của tỉnh đưa vào vận hành hệ thống giám sát sâu rầy thông minh, kết nối IoT, hoạt động 24/24 giờ để theo dõi sinh vật hại trên đồng ruộng. Hệ thống giám sát sâu rầy thông minh gồm bẫy đèn đặt trên bờ ruộng, camera chuyên dụng, cảm biến môi trường (nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa), bộ xử lý và tấm pin năng lượng mặt trời. Côn trùng bị thu hút bởi dãy đèn LED nhiều bước sóng, rơi vào khoang bẫy và được camera chụp ảnh định kỳ.

Hệ thống mới ứng dụng trí tuệ nhân tạo, học máy và công nghệ điện toán để tự động nhận dạng, thống kê mật độ sâu rầy ngay tại trạm. Hệ thống này có khả năng nhận diện khoảng trên 100 loài côn trùng khác nhau, phân biệt được nhóm gây hại và nhóm thiên địch có lợi. Chỉ khi mật độ đạt đến ngưỡng cảnh báo, dữ liệu đã xử lý mới được gửi về Trung tâm và đồng bộ lên ứng dụng cho cán bộ kỹ thuật, HTX và nông dân.

Với việc triển khai những tiến bộ của khoa học kỹ thuật, hoạt động sản xuất nông nghiệp trong đó có canh tác lúa trên địa bàn tỉnh thuận lợi hơn. Không những thế công nghệ đã góp phần nâng cao giá trị sản xuất, thúc đẩy phát triển nông nghiệp An Giang theo hướng hiện đại, bền vững./.

Thu Trà