Xuyên đêm đỏ lửa kịp hàng phục vụ Tết ở làng mật mía xứ Thanh

TMO – Để kịp hàng cho thị trường Tết, các lò nấu mật mía ở huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa đang tất bật xuyên đêm đỏ lửa.

Nói về mật mía Thạch Thành được nhiều người nhận xét có hương vị thơm, ngon, nổi tiếng một vùng được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng. Do nhu cầu tăng cao, các chủ lò xuyên đêm đỏ lửa để kịp hàng phục vụ Tết Nguyên đán.

Tìm về khu phố Lâm Thành, thị trấn Kim Tân, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa có hơn 20 hộ dân làm nghề nấu mật mía. Đây được coi là thủ phủ mật mía của tỉnh Thanh Hóa.

Dù đứng từ xa nhưng mùi hương thơm từ những mẻ mật tỏa ra từ những lò mật đang nấu, đã hấp dẫn chúng tôi và những thực khách sành ăn. Khi mỗi lần đi qua nơi đây.

Mặc dù ở độ tuổi 78, không tham gia với con cháu nấu mật, nhưng bà Lê Thị Thái vẫn chưa chịu nghỉ ngơi. Từ sáng sớm, bà Thái đã mở sạp ngồi bán mật trước cửa nhà.

Bà Lê Thị Thái bên quầy hàng mật sáng sớm.

Bà chia sẻ, chồng là người miền Bắc, vợ chồng kết hôn với nhau sau đó lên khu phố Lâm Thành sinh cơ lập nghiệp và học được nghề làm mật. Nay chồng đã mất, 2 người con trai của bà Thái vẫn nối nghiệp gia đình. Dù bán lẻ ngày được mấy lít mật nhưng bà Thái vẫn vui vì mình chưa phải dựa dẫm vào con cháu.

"Nấu mật mía là nghề truyền thống của gia đình. Nay 2 con tôi vẫn theo nghề của bố để lại. Làm mật tuy vất vả, nhưng vẫn hơn làm ruộng. Dịp Tết là lúc bận nhất trong năm, nhưng đổi lại có thêm thu nhập", bà Thái nói.

Vừa nghỉ tay sau một ngày làm việc, Bà Đỗ Thị Nhàn, trú tại khu phố Lâm Thành chia sẻ, gần 1 tháng nay, gia đình tập trung chuẩn bị mật bán dịp Tết. Đây là nghề truyền thống của gia đình bà hàng chục năm nay. Ngoài 2 vợ chồng, bà Nhàn phải thuê thêm 2 lao động thời vụ để hỗ trợ ép mía, đốt lò.

Chia sẻ thêm với PV, ông Nguyễn Văn Quang chồng bà Nhàn cho biết, những năm 80 của thế kỷ XX, thôn Lâm Thành (nay là khu phố Lâm Thành) mới có vài gia đình nấu mật mía.

Những mẻ mật vàng óng được ra lò.

Do nguồn mía tại địa phương dồi dào, mật chất lượng tốt được người tiêu dùng ưa chuộng nên làng nghề ngày càng mở rộng. Đến nay, khu phố Lâm Thành có hơn 20 hộ làm nghề nấu mật.

Nghề làm mật mía tùy thuộc vào vụ chặt mía. Ngày thường, họ không quá bận rộn. Dịp Tết Nguyên đán, do nhu cầu sử dụng mật mía tăng cao, ngoài người dân địa phương, thương lái từ Nghệ An, Hà Tĩnh… cùng tìm về đây mua mật. Để đáp ứng nhu cầu của thị trường, ông Quang phải thuê thêm người làm, đỏ lửa suốt ngày đêm mới kịp hàng bán Tết.

Để đáp ứng nhu cầu của thị trường, hộ gia đình ông Quang phải thuê thêm người làm mới kịp hàng bán Tết.

Ông Quang chia sẻ, mía sau khi ép nước xong, được cho vào chảo để nấu. Khi mật sôi và đạt đến màu nhất định sẽ cho ra thùng phi. Quá trình nấu, chủ lò phải canh để vớt bọt, tạp chất làm sao cho mật chất lượng và màu đẹp mắt nhất.

Theo ông Quang, dù không giàu có, nhưng nhờ làm mật mía mà các hộ gia đình nơi đây có cuộc sống ổn định, khá giả. Ngày xưa, khi mới sơ khai, ép mía lấy mật sử dụng sức trâu kéo và người đẩy nên rất vất vả. Bây giờ, áp dụng thành tựu của khoa học kỹ thuật, công đoạn ép được máy móc thực hiện, giải phóng được một phần sức lao động của con người.

Tuy nhiên, công đoạn nấu, lọc mật thì không máy móc nào thay thế được, hoàn toàn dựa vào bàn tay và kinh nghiệm của chủ lò. Để có được 1 mẻ mật đẹp, chủ lò phải bám và đứng canh chảo mật. Nhiệt độ của lò quyết định sự thành bại của 1 mẻ mật.

Trung bình mỗi ngày gia đình ông Quang và các chủ lò nấu được 1 tấn mật mía để cung cấp ra thị trường. Tết Nguyên đán đang đến gần, nhu cầu mật mía đã tăng cao. Các chủ lò xuyên đêm đỏ lửa để cho ra những mẻ mật kịp phục vụ Tết.

Minh Thuận