Thiên tai gây thiệt hại nặng nề tại khu vực châu Phi

TMO - Châu Phi đã chịu thiệt hại nghiêm trọng khi liên tiếp xảy ra các hiện tượng thời tiết cực đoan trong 3 tháng đầu năm 2024. Hạn hán, lũ lụt và bão nhiệt đới đã gây ra hậu quả tàn khốc cho người dân và cơ sở hạ tầng.  

Theo báo cáo hàng quý của công ty bảo hiểm Mỹ Gallagher Re về thiên tai và khí hậu, so với các khu vực khác, châu Phi đang phải hứng chịu những hậu quả nghiêm trọng hơn do những tác động tàn khốc của biến đổi khí hậu. Mặc dù thiệt hại kinh tế trên phạm vi toàn cầu ở mức tương đối vừa phải trong quý I/2024 (ước tính khoảng 43 tỷ USD) nhưng "gánh nặng" với châu Phi vẫn ở mức cao. 

Cụ thể, tổng cộng, thiệt hại kinh tế trực tiếp liên quan đến thiên tai chỉ riêng ở châu Phi trong quý đầu tiên của năm 2024 ước tính khoảng 1 tỷ USD. Số tiền này, mặc dù chỉ là tạm tính nhưng đã tăng gần gấp đôi mức trung bình 10 năm trong cùng thời kỳ. Các công ty bảo hiểm đã phải trả hơn 375 triệu USD để bồi thường các tổn thất được bảo hiểm, cao hơn 20% so với mức thông thường.

Theo báo cáo của Gallagher Re, sự gia tăng chi phí này phần lớn là do ảnh hưởng liên tục của hiện tượng thời tiết El Nino mở đường cho các hiện tượng cực đoan trên khắp lục địa. Thiệt hại nặng nề nhất là lũ lụt ở CHDC Congo cũng như các cơn bão Belal và Gamane lần lượt ở Ấn Độ Dương và Madagascar.

Bão lũ gây thiệt hại nặng nề cho các quốc gia tại khu vực châu Phi. 

Sự bất thường về lượng mưa đã chứng minh cho quy mô của vấn đề, với 80 đến 90% bề mặt lục địa ghi nhận lượng mưa thiếu hụt lên tới 100% so với định mức theo mùa. Tình trạng này đe dọa an ninh lương thực, khả năng tiếp cận nguồn nước và sinh kế của hàng triệu người. Hơn nữa, tình trạng này có thể trở nên tồi tệ hơn với sự chuyển dịch được dự đoán sang giai đoạn La Nina trong những tháng tới. Các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất là miền Nam châu Phi, nơi đã hứng chịu đợt hạn hán nghiêm trọng vào năm 2023, cũng như vùng Sừng châu Phi.

Ở Zimbabwe và Zambia, thu hoạch ngô giảm mạnh, đe dọa an ninh lương thực của hàng triệu người. Tại Zambia, hạn hán được tuyên bố là tình trạng khẩn cấp quốc gia sau khi gần 1 triệu ha ngô bị thiệt hại. Tại Ethiopia, Somalia và Kenya, sự kết hợp giữa hạn hán và xung đột vũ trang đang đẩy một bộ phận dân cư vào tình trạng mất an ninh lương thực trầm trọng. Tình trạng thiếu nước cũng khiến nhiều gia súc chết. Bên cạnh đó, lũ lụt cũng tiếp tục tàn phá. Tại CHDC Congo, lũ lụt đã cướp đi sinh mạng của 238 người vào tháng 1/2024, trong khi gây thiệt hại kinh tế đáng kể ở Nam Phi. Những thực trạng này phản ánh rõ tính người dân và cơ sở hạ tầng ngày càng dễ bị tổn thương trước các hiểm họa khí hậu.

Đối mặt với cuộc khủng hoảng lương thực và nhân đạo đang nổi lên này, các chuyên gia cho rằng các nước châu Phi phải khẩn trương tăng cường năng lực để thích ứng với biến đổi khí hậu, bằng cách mở rộng đầu tư vào các chương trình quản lý tài nguyên nước bền vững và khả năng phục hồi của nông nghiệp. Nhiều ý kiến nhấn mạnh đến sự cần thiết phải đánh giá lại các mô hình phát triển, khuyến nghị rằng cần phải đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh, ít carbon, ít phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và kiên cường hơn trước các cú sốc khí hậu. 

Lê Chi