Sơn La phấn đấu trở thành trung tâm năng lượng tái tạo của cả nước

TMO - Những năm qua, tỉnh Sơn La đã thực hiện đồng bộ các giải pháp quản lý, phát triển các nguồn năng lượng, đáp ứng nhu cầu sử dụng năng lượng trên địa bàn, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu việc chuyển đổi phát triển năng lượng xanh, tái tạo là xu hướng tất yếu. Tỉnh Sơn La xác định phát triển năng lượng, nhất là năng lượng tái tạo là một trong những trụ cột quan trọng góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xanh, bền vững. Ngay sau khi Quy hoạch điện VIII điều chỉnh được phê duyệt, tỉnh đã khẩn trương chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan tổ chức thực hiện, cụ thể hóa bằng các văn bản giao nhiệm vụ, tích cực phối hợp với Bộ Công Thương và các nhà đầu tư để triển khai các dự án theo đúng định hướng quy hoạch. 

Đến tháng 9/2025, Sơn La đã đưa vào hoạt động 3.979 MW, đạt 39% công suất theo quy hoạch, cung cấp cho hệ thống điện quốc gia từ 12-15 tỷ kWh mỗi năm (chiếm 4-5% sản lượng điện toàn quốc). Hằng năm, sản lượng điện sản xuất của tỉnh từ 12-15 tỷ kWh, chiếm 5-6% tổng sản lượng điện sản xuất toàn quốc.

Thủy điện là nguồn điện năng quan trọng đảm bảo cho hoạt động phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn tỉnh. 

Theo quy hoạch tỉnh Sơn La giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh Sơn La đã quy hoạch phát triển 5.112,65MW các dự án nguồn điện (điện gió, điện mặt trời, thủy điện nhỏ, điện sinh khối, điện rác). Giai đoạn đến 2030 được phân bổ tăng thêm 6.273,2MW bao gồm thủy điện nhỏ, điện gió, thủy điện tích năng, điện mặt trời mái nhà, điện mặt trời tập trung, điện sinh khối và điện rác. Giai đoạn 2031-2035, phân bổ thêm 1.511,2 MW, chủ yếu là thủy điện nhỏ, thủy điện tích năng, và điện mặt trời nổi trên lòng hồ thủy điện Sơn La.

Theo Sở Công Thương, địa phương này phát triển các loại hình nguồn điện phù hợp với quy hoạch không gian, lợi thế vùng, gắn với phát triển kinh tế của người dân khu vực dự án. Đối với thủy điện nhỏ tỉnh tập trung phát triển có chọn lọc các dự án thủy điện nhỏ trên cơ sở đánh giá kỹ lưỡng các tác động ảnh hưởng đến môi trường khu vực dự án; phát triển thủy điện nhỏ kết hợp với trồng rừng, bảo vệ và phát triển rừng đầu nguồn, phát triển kinh tế rừng, kinh tế carbon. 

Đối với điện mặt trời, tỉnh định hướng phát triển các dự án điện mặt trời tại các lòng hồ thủy điện, các khu vực đất đai cằn cỗi, nhiều sỏi đá, không có khả năng canh tác nông nghiệp hoặc canh tác nông nghiệp không hiệu quả; phát triển điện mặt trời kết hợp sản xuất nông nghiệp công nghệ cao; xây dựng cơ chế phù hợp để người dân có đất tham gia góp đất thực hiện dự án và tham gia làm việc, vận hành trong các dự án. 

Ngoài ra, đối với điện sinh khối tỉnh sẽ nghiên cứu mở rộng nhà máy điện sinh khối mía đường Sơn La tăng công suất lên 25 MW; xây dựng mới nhà máy điện sinh khối 16 MW tại khu vực tập trung phế phẩm nông lâm nghiệp... 

Địa phương này nghiên cứu phát triển các dự án điện mặt trời phù hợp theo các khu vực. 

Triển khai thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh Sơn La đặt mục tiêu đến năm 2030, khai thác hiệu quả tiềm năng và lợi thế của địa phương, hoàn thiện cơ chế chính sách, thu hút nguồn lực của các thành phần kinh tế, đẩy mạnh đầu tư phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, xây dựng tỉnh Sơn La trở thành một trong những trung tâm năng lượng tái tạo của cả nước.

Tầm nhìn đến năm 2045, phát triển bền vững các nguồn năng lượng trên cơ sở tiềm năng lợi thế của địa phương, đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo, bảo đảm yêu cầu phát triển bền vững; duy trì, phát huy trung tâm năng lượng tái tạo của cả nước; xây dựng hoàn thiện và nâng cấp hạ tầng lưới điện truyền tải, phân phối điện tiên tiến, hiện đại...   

Ban Thường vụ Tỉnh ủy đề ra các nhóm nhiệm vụ giải pháp cụ thể. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và sự tham gia của cả hệ thống chính trị và nhân dân trong bảo đảm an ninh năng lượng; tập trung nâng cao nhận thức của các cấp ủy đảng, chính quyền, nhân dân về vai trò, vị trí, tầm quan trọng của ngành năng lượng. Rà soát, hoàn thiện mô hình quản lý nhà nước trong lĩnh vực năng lượng, xác định rõ trách nhiệm, quyền hạn, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong phát triển năng lượng.

Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Rà soát, hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo nền tảng vững chắc, động lực mạnh mẽ thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo. Tập trung rà soát, đề xuất kiến nghị tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế trong quy hoạch, cấp phép, huy động vốn,... cho các dự án về năng lượng; có cơ chế, chính sách đặc thù vượt trội để thu hút và triển khai các dự án năng lượng quan trọng, cấp bách của quốc gia, của tỉnh... 

Phát huy, mở rộng tối đa công suất của các nhà máy thủy điện Sơn La, Huội Quảng, Nậm Chiến; nghiên cứu đẩy nhanh tiến độ thực hiện đối với thủy điện tích năng Đông Phù Yên; tiếp tục nghiên cứu khảo sát một số thủy điện tích năng khác hiệu quả để kiến nghị Bộ Công Thương bổ sung vào quy hoạch; kết hợp với trồng, bảo vệ rừng đầu nguồn, phát triển kinh tế rừng.

Định hướng phát triển các dự án điện mặt trời tại các lòng hồ thủy điện, các khu vực đất đai cằn cỗi, nhiều sỏi đá, không có khả năng canh tác nông nghiệp hoặc canh tác nông nghiệp không hiệu quả; phát triển điện mặt trời kết hợp sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Phát triển các dự án điện gió tại khu vực có tiềm năng về gió dọc theo lưu vực Sông Đà gắn với phát triển du lịch của địa phương. Thu hút nhà đầu tư đầu tư nhà máy điện rác tại các khu đô thị tập trung để xử lý rác thải cho các khu đô thị... 

Huy động các nguồn lực xã hội, khuyến khích mạnh mẽ khu vực tư nhân tham gia phát triển năng lượng trên địa bàn tỉnh. Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao các công nghệ tiên tiến, chuyển đổi số trong khai thác, sản xuất, truyền tải, phân phối và sử dụng năng lượng; phát triển hệ thống lưới điện thông minh, hệ thống quản lý năng lượng thông minh trong công nghiệp, giao thông và xây dựng.../.

Thanh Hà