Nhân đôi lợi ích từ mô hình trồng cây dược liệu

TMO - Những năm qua, việc chuyên canh cây dược liệu đã giúp người dân tại nhiều địa phương của tỉnh Lào Cai nâng cao đời sống. Phát triển cây dược liệu không chỉ góp phần bảo tồn nguồn gen các loại cây thuốc quý, mà còn giúp xóa đói, giảm nghèo, tăng thu nhập cho người dân.

Tỉnh Lào Cai được biết đến là vùng đất hội tụ những điều kiện thuận lợi nhất về thổ nhưỡng, khí hậu để trồng cây dược liệu. Từ những cây cỏ quen thuộc mọc tự nhiên trong rừng hay được mang về trồng trên nương, đồi, vườn nhà, việc phát triển cây dược liệu trước hết đã mang lại sinh kế cho cộng đồng các dân tộc thiểu số ở Lào Cai. Thời gian qua, tỉnh Lào Cai đã từng bước đưa cây dược liệu vào cơ cấu cây trồng “mũi nhọn”, thay thế cây lúa, ngô cho năng suất kém để xóa nghèo bền vững. Với xu hướng các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên ngày càng được người tiêu dùng ưu tiên sử dụng. Địa phương này xác định dược liệu là lựa chọn phù hợp để chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

Tận dụng lợi thế trên, UBND tỉnh chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và các địa phương từng bước khôi phục, phát triển các loại cây dược liệu như: tam thất, atiso, chè dây, cây đương quy, cây xuyên khung… Qua đó, vừa khai thác, phát huy hiệu quả các tiềm năng, thế mạnh của từng vùng, từng địa phương. Đồng thời, gìn giữ, bảo tồn những nguồn gen quý, từng bước đưa cây dược liệu trở thành cây trồng "mũi nhọn", hướng đến nâng cao giá trị canh tác.

Theo thống kê, tổng diện tích cây dược liệu của Lào Cai hiện vào khoảng trên 3.900 ha (cây dược liệu hằng năm là trên 1.300ha, cây dược liệu lâu năm là trên 2.600ha). Thu nhập bình quân từ cây dược liệu đạt từ 120 - 150 triệu đồng/ha; trong đó, đặc biệt cây tam thất giá trị đạt trên 600 triệu đồng/ha.

Toàn tỉnh Lào Cai đã có 138 ha với 11 loại cây dược liệu được Bộ Y tế đánh giá công nhận đạt các nguyên tắc, tiêu chuẩn GACP-WHO “thực hành tốt trồng trọt và thu hái cây thuốc”. Có 8 sản phẩm được công nhận là sản phẩm OCOP đạt tiêu chuẩn 4 sao. Việc chế biến, bảo quản được chú trọng đã giúp nâng cao giá trị kinh tế của các loại sản phẩm từ cây dược liệu.

Cây dược liệu atiso được nông dân Lào Cai đẩy mạnh canh 

Nét nổi bật trong phát triển cây dược liệu ở Lào Cai đó là phát triển cây dược liệu đã được gắn với phát triển du lịch, trên cơ sở các tiềm năng về cảnh quan, thổ nhưỡng, khí hậu và tri thức văn hóa bản địa. Cụ thể, Lào Cai có các khu, điểm du lịch nổi tiếng như Sa Pa, Bắc Hà, Y Tý thu hút lượng khách lớn đến tham quan, nghỉ dưỡng hằng năm. Tại các địa phương đều có đặc trưng văn hóa và bản sắc độc đáo, trong đó có tri thức về y học cổ truyền, y học dân gian, có nhiều cây hương liệu và món ăn có tác dụng chữa bệnh, có thể phát triển các tour du lịch tốt cho sức khỏe kết hợp trải nghiệm văn hóa.

Huyện Bắc Hà phát triển các vùng trồng dược liệu phục vụ cho việc sản xuất các sản phẩm từ thảo dược.

Ngoài ra, các sản phẩm từ thảo dược, những món ăn, bài thuốc quý của người dân địa phương cũng đã và đang trở thành những sản phẩm du lịch độc đáo. Nhiều sản phẩm thảo dược đặc trưng của Lào Cai được khách du lịch yêu mến và đánh giá cao như: cao atiso Sa Pa, chè dây, giảo cổ lam, tam thất…

Với quyết tâm đưa cây dược liệu trở thành cây trồng “mũi nhọn, UBND tỉnh Lào Cai đã ban hành Chiến lược phát triển nông nghiệp hàng hóa tỉnh Lào Cai đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050; Đồng thời, phê duyệt Đề án Phát triển cây dược liệu tỉnh Lào Cai, giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030. Mục tiêu là hướng đến phát triển dược liệu hàng hóa, đẩy mạnh liên kết sản xuất gắn vùng nguyên liệu với cơ sở chế biến, tiêu thụ sản phẩm, nâng cao giá trị dược liệu thông qua các hoạt động du lịch.

Để tiếp tục phát huy hiệu quả “kép” trong phát triển cây dược liệu, thời gian tới, tỉnh Lào Cai sẽ tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn, giúp đỡ người dân phát triển các loại cây dược liệu. Đồng thời, tiếp tục quảng bá, xúc tiến thương mại nhằm khẳng định thương hiệu sản phẩm cây dược liệu của tỉnh; hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà máy bảo quản, chế biến dược liệu tại vùng sản xuất cây dược liệu tập trung.

Hoài Dương