Nguy cơ cháy rừng, sâu bệnh ngày càng tăng do biến đổi khí hậu

TMO - Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) vừa công bố báo cáo cho thấy, các khu rừng trên thế giới đang ngày càng dễ bị cháy rừng và sâu bệnh do biến đổi khí hậu.

Tại Phiên họp lần thứ 27 của Ủy ban Lâm nghiệp (COFO) đang được tổ chức từ ngày 22 - 26/7 tại trụ sở của FAO ở thủ đô Rome (Italy) đã thông qua báo cáo có tiêu đề “Tình trạng rừng thế giới năm 2024: Những đổi mới sáng tạo trong ngành lâm nghiệp hướng tới một tương lai bền vững hơn”. Báo cáo nêu rõ: Rừng và cây cối là thành phần thiết yếu của hệ thống nông nghiệp. Việc loại bỏ độ che phủ rừng, đặc biệt là ở vùng nhiệt đới, làm tăng nhiệt độ cục bộ và phá vỡ kỷ lục lượng mưa theo cách làm tăng thêm tác động cục bộ của biến đổi khí hậu toàn cầu, với những hậu quả nghiêm trọng tiềm ẩn đối với năng suất nông nghiệp. 

Cháy rừng trên khắp thế giới đang dữ dội và thường xuyên hơn bao giờ hết, ngay cả ở những khu vực trước đây không bị ảnh hưởng. Chỉ riêng năm 2023, các vụ cháy rừng đã thải ra khoảng 6.687 megaton carbon dioxide. Cụ thể, FAO cho biết, các đám cháy ở vùng phương bắc ngay phía nam Bắc Cực đã đạt mức cao mới vào năm 2021 và chiếm gần 1/4 tổng lượng phát thải cháy rừng, tăng từ mức 10% trước đó. 

(Ảnh minh họa). 

Ngoài ra, biến đổi khí hậu cũng làm cho rừng dễ bị tổn thương hơn trước các loài xâm lấn, côn trùng, sâu bệnh và mầm bệnh đe dọa sự phát triển và sinh tồn của cây. Tuyến trùng gỗ thông (một loại giun ký sinh) đã gây ra thiệt hại đáng kể cho rừng thông bản địa ở một số quốc gia trong khu vực châu Á, và các khu vực ở Bắc Mỹ được dự báo sẽ đối mặt với thiệt hại nặng nề do côn trùng và dịch bệnh vào năm 2027. Trong khi đó, sản lượng gỗ toàn cầu vẫn ở mức kỷ lục. Sau một thời gian ngắn sụt giảm trong đại dịch COVID-19, sản lượng đã quay trở lại ở mức khoảng 4 tỷ mét khối mỗi năm.

Gần 6 tỷ người sử dụng lâm sản ngoài gỗ và 70% người nghèo trên thế giới dựa vào các loài hoang dã để làm thực phẩm, thuốc, năng lượng, thu nhập và các mục đích khác. Các dự báo chỉ ra, nhu cầu gỗ tròn toàn cầu có thể tăng lên tới 49% trong khoảng thời gian từ năm 2020 - 2050.

Đối mặt với những thách thức như vậy, báo cáo của FAO cho rằng, đổi mới sáng tạo trong ngành lâm nghiệp đóng vai trò là động lực quan trọng thúc đẩy tiến trình đạt được các Mục tiêu phát triển bền vững (SDG). FAO cho rằng khoa học có thể giúp giải quyết những thách thức này và xác định 5 sự đổi mới gồm: công nghệ, xã hội, chính sách, thể chế và tài chính sẽ giúp nâng cao tiềm năng của rừng nhằm giải quyết các thách thức toàn cầu. Một trong những ví dụ về sự đổi mới trên là sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích dữ liệu và tài trợ đổi mới cho việc bảo tồn rừng.

Thu Thảo