Ngành lúa gạo đối mặt với thách thức từ biến đổi khí hậu

TMO - Biến đổi khí hậu được coi là thách thức lớn nhất đối với ngành lúa gạo. Trong đó, thiên tai, hạn hán làm giảm đáng kể lượng gạo dự trữ, khiến nhiều quốc gia phải công bố hạn chế hoặc ngừng xuất khẩu gạo.

Đại hội Lúa gạo quốc tế lần thứ 6 – IRC 2023 khai mạc tại Manila, Philippines là sự kiện lúa gạo lớn nhất thế giới do IRRI (Viện Nghiên cứu Lúa gạo quốc tế) và Bộ Nông nghiệp Philippines đồng tổ chức. Trong 4 ngày từ 16-19/10, mạng lưới 1.500 người tham gia, gồm các nhà khoa học, quản lý, doanh nghiệp, nông dân sẽ cùng hợp tác để chia sẻ, trao đổi về các ý tưởng mới, khám phá các giải pháp và công nghệ tiên tiến cho toàn bộ ngành lúa gạo.

Viện Nghiên cứu Lúa gạo quốc tế cho biết: Nông nghiệp toàn cầu đang phải đối mặt với những thách thức phức tạp khi phải đảm bảo nhu cầu lương thực, dinh dưỡng, trong khi cùng lúc chịu áp lực gia tăng dân số, mất tài nguyên, biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường. Những thông báo quốc gia về việc hạn chế hoặc ngừng xuất khẩu gạo gây chấn động thị trường gạo toàn cầu, khiến giá gạo quốc tế và trong nước tăng vọt, ảnh hưởng tiêu cực tới hàng triệu người. Hạn chế xuất khẩu có khả năng gây mất an ninh lương thực của các quốc gia vốn phụ thuộc vào gạo nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước.

Biến đổi khí hậu được coi là thách thức lớn nhất đối với ngành lúa gạo. 

Theo Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr., quốc gia này đang phải đối mặt với vấn đề về thị trường gạo toàn cầu biến động, thiên tai, lũ lụt. Bên cạnh đó, các hoạt động tội phạm như buôn lậu, tích trữ, nhập khẩu trái phép cũng tác động xấu đến thị trường trong nước. Để vượt qua những thách thức trên, ngoài tập trung đầu tư vào nghiên cứu khoa học, máy móc, Philippines còn hỗ trợ tài chính cho nông dân thông qua Chương trình Lúa gạo Quốc gia và Quỹ Tăng cường Cạnh tranh Lúa gạo.

Bên cạnh đó, hợp tác với các tổ chức quốc tế như IRRI và nước khác không chỉ đảm bảo nguồn cung gạo ổn định, mà còn tăng cường nghiên cứu công nghệ, hoạch định chiến lược quốc gia. Ngoài ra, Philippines đang chuẩn bị kế hoạch để ngành lúa gạo có thể ứng phó với El Nino. Cơ quan an ninh trong nước cũng chú trọng truy lùng tội phạm có liên quan đến các hoạt động bất hợp pháp nói trên.

Indonesia sẽ có thể thiếu hụt gạo vào cuối năm 2023, với sản lượng ước tính sẽ ở mức thấp nhất trong lịch sử, khi tình trạng hạn hán lan rộng do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino. Cục Thống kê Indonesia (BPS) cho biết, hạn hán kéo dài do ảnh hưởng của Ei Nino đã khiến sản lượng gạo giảm, đặc biệt ở các tỉnh Tây Java, Trung Java và Nam Sumatra, 3 vùng trồng lúa lớn nhất cả nước. Trong bối cảnh đó, Chính phủ Indonesia đã đẩy mạnh các nỗ lực chuẩn bị nhằm đảm bảo dự trữ gạo hợp lý. Indonesia đã quyết định nhập khẩu tổng cộng 2 triệu tấn gạo từ các nước đối tác và sẽ tiếp nhận khoảng 600.000 tấn gạo nhập khẩu vào cuối năm nay.

Văn phòng Kinh tế Nông nghiệp thuộc Bộ Nông nghiệp và Hợp tác xã Thái Lan cho biết sản lượng gạo nước này dự kiến sẽ giảm 871.000 tấn (tương đương 3,27%) xuống 25,8 triệu tấn trong mùa thu hoạch 2023-2024, chủ yếu do hiện tượng thời tiết El Nino. Diện tích trồng lúa của Thái Lan trong niên vụ 2023-2024 đạt khoảng 9,98 triệu ha, giảm 0,96% so với năm trước. Diện tích gieo trồng giảm do thời tiết thay đổi khiến mưa đến muộn. Theo Cục Khí tượng, lượng mưa năm nay dự kiến sẽ thấp hơn so với năm ngoái.

Lan Anh