Nâng cao hiệu quả quản lý động vật hoang dã ở An Giang

TMO - Tỉnh An Giang xác định quản lý động vật hoang dã là nhiệm vụ quan trọng trong bảo vệ môi trường và hệ sinh thái. Các lực lượng chức năng được huy động phối hợp kiểm soát hoạt động nuôi nhốt, vận chuyển, kinh doanh động vật hoang dã, đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng, tạo chuyển biến tích cực trong phòng, chống vi phạm pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã.

An Giang là địa phương có hệ sinh thái đa dạng, với nhiều loài động vật hoang dã quý hiếm sinh sống tại các khu vực rừng tràm, vùng núi và hệ thống sông ngòi. Tuy nhiên, trong những năm qua, tình trạng săn bắt, nuôi nhốt, buôn bán trái phép động vật hoang dã vẫn còn diễn biến phức tạp, gây nguy cơ suy giảm đa dạng sinh học.

Trước thực tế đó, tỉnh An Giang đã triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với động vật hoang dã. Các lực lượng kiểm lâm, công an, quản lý thị trường được tăng cường phối hợp trong kiểm tra, kiểm soát hoạt động vận chuyển, kinh doanh, nuôi nhốt động vật hoang dã.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã được đẩy mạnh đến từng địa bàn dân cư, cơ sở kinh doanh và trường học. Nhiều mô hình cộng đồng tham gia bảo vệ động vật hoang dã bước đầu phát huy hiệu quả. Cùng với việc tạo điều kiện cấp phép cho các hộ dân, cơ sở gây nuôi động vật hoang dã hoạt động đúng pháp luật, lực lượng kiểm lâm tỉnh tăng cường quản lý, kiểm tra, ngăn chặn hành vi mua bán trái phép các loài động vật hoang dã.

Theo thống kê của Chi cục Kiểm lâm tỉnh An Giang, có 1.047 hồ sơ tổ chức, cá nhân đăng ký nuôi động vật hoang dã trên địa bàn tỉnh, chủ yếu như: Cầy vòi hương, cua đinh, cá sấu, rùa răng, heo rừng, đà điểu, dúi, nhím…Để được cấp phép hoạt động gây nuôi động vật hoang dã, các cơ sở phải đáp ứng yêu cầu có chuồng trại kiên cố, phù hợp với đặc tính của loài nuôi, đảm bảo an toàn cho con người và vật nuôi, vệ sinh môi trường, phòng trừ dịch bệnh; vị trí chuồng cách xa khu nhà ở, không gây ô nhiễm môi trường.

Ngành chức năng tỉnh An Giang tiếp nhận cá thể động vật hoang dã, quý hiếm do người dân tự nguyện giao nộp. (Ảnh: TT). 

Đặc biệt, các cơ sở gây nuôi động vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm đều được cấp mã số quản lý của cơ quan quản lý CITES Việt Nam. Việc cấp phép góp phần tạo điều kiện để các cơ sở hoạt động theo pháp luật. Từ đó tạo việc làm, sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân, hạn chế tình trạng săn bắt, nuôi nhốt, mua bán trái phép các loài động vật hoang dã từ tự nhiên. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều tổ chức, cá nhân chưa tuân thủ quy định về nuôi động vật hoang dã như: Không đăng ký, không có giấy phép, không khai báo tăng, giảm số lượng đàn.

Tình trạng mua bán, sử dụng động vật hoang dã còn diễn ra tại nhiều địa phương trong tỉnh, gây khó khăn cho công tác quản lý.  Năm 2025, lực lượng kiểm lâm tỉnh phối hợp lực lượng công an, chính quyền địa phương tổ chức nhiều cuộc đấu tranh xử lý và ngăn chặn hành vi vi phạm liên quan việc bảo vệ động vật hoang dã.

Kết quả, phát hiện 5 vụ vi phạm, trong đó 1 vụ buộc viết cam kết, 3 vụ buộc các đối tượng thả động vật hoang dã về môi trường tự nhiên, 1 vụ đang củng cố hồ sơ xử phạt theo quy định. Theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh An Giang, để tăng cường công tác quản lý nhà nước về động vật hoang dã, lực lượng kiểm lâm tiếp tục thực hiện tốt việc hướng dẫn, tạo điều kiện cấp phép gây nuôi động vật hoang dã.

Đồng thời chỉ đạo các hạt kiểm lâm, đội kiểm lâm cơ động và phòng cháy, chữa cháy rừng tăng cường tuyên truyền, vận động người dân, tổ chức tự nguyện giao nộp động vật hoang dã, nhất là các loài động vật hoang dã thuộc nhóm IB, IIB theo quy định. Cùng với đó, lực lượng kiểm lâm phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an, biên phòng, hải quan, quản lý thị trường và các cơ quan chức năng khác trong việc kiểm tra, phát hiện, ngăn chặn kịp thời.

Đồng thời xử lý nghiêm hành vi vi phạm pháp luật về quảng cáo, nuôi nhốt, mua bán, vận chuyển, tiêu thụ trái phép động vật hoang dã tại các địa bàn giáp biên giới. Chi cục Kiểm lâm tỉnh An Giang tiếp tục đầu tư ứng dụng công nghệ hiện đại trong tuần tra, giám sát, nhận dạng loài và truy xuất nguồn gốc lâm sản và động vật hoang dã; thực hiện tốt biện pháp chăm sóc, cứu hộ các loài động vật hoang dã.

Tỉnh An Giang cũng triển khai thực hiện Kế hoạch Số: 628 /KH-BCA-BNN&MT về việc phối hợp tổ chức tuyên truyền, đấu tranh, xử lý góp phần ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ các loài động vật hoang dã, bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại Việt Nam.  Mục đích nhằm góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, đồng thời thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trước cộng đồng quốc tế trong thực thi pháp luật bảo vệ các loài động vật hoang dã quý, hiếm, trong đó, tập trung bảo tồn các loài chim hoang dã, di cư.

Lực lượng kiểm lâm Kiên Giang tái thả nhiều động vật hoang dã về tự nhiên. (Ảnh: NK). 

Phối hợp hiệu quả trong quản lý, tuyên tuyền, kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ các loại động vật hoang dã và đấu tranh, xử lý nghiêm, triệt để các tổ chức tội phạm, các tụ điểm, đường dây, mạng lưới buôn bán động vật hoang dã, săn, bẫy, bắt các loài chim hoang dã, di cư; các hành vi sử dụng hóa chất cấm, chất độc, vật liệu nổ, xung điện, dòng điện, ngư cụ khai thác có tính hủy diệt, tận diệt để khai thác nguồn lợi thủy sản. Song song đó, nâng cao nhận thức cộng đồng về quản lý, bảo vệ động vật hoang dã, bảo vệ nguồn lợi thủy sản; nêu cao tinh thần đấu tranh với hành vi buôn bán, săn bắt động vật hoang dã trái pháp luật, đặc biệt là đối với các loài nguy cấp, quý, hiếm và tích cực hưởng ứng phong trào “Không săn bắt – Không tiêu thụ - Bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư, bảo vệ nguồn lợi thủy sản…

Việc nâng cao hiệu quả quản lý động vật hoang dã không chỉ góp phần bảo tồn các loài quý hiếm mà còn giữ gìn cân bằng sinh thái và môi trường sống cho cộng đồng. Đối với An Giang, đây là nhiệm vụ mang tính lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và suy giảm đa dạng sinh học toàn cầu, việc bảo vệ động vật hoang dã càng trở nên cấp thiết. Những nỗ lực hiện nay của An Giang không chỉ mang ý nghĩa trước mắt mà còn tạo nền tảng lâu dài cho bảo tồn thiên nhiên. Đây là hướng đi đúng đắn, phù hợp với xu thế phát triển xanh và trách nhiệm của địa phương trong giai đoạn tiếp theo.

Đặng Quân