Giữ gìn nét đẹp văn hoá Tết Việt

TMO - Mỗi vùng miền, mỗi địa phương đều có những nét văn hóa đặc trưng của ngày Tết Nguyên đán, song những tục như xông đất, đi lễ cầu may, xin lộc, chúc Tết, mừng tuổi... thì ở đâu cũng giống nhau. Mỗi phong tục đều mang một nguồn gốc, ý nghĩa tâm linh riêng nhưng đều hướng đến những giá trị cao đẹp được gìn giữ và lưu truyền từ ngàn đời nay.

Mỗi dịp Tết đến Xuân về việc gửi ước nguyện vào những ngày đầu năm mới là những điều ai cũng hướng tới. Sau những nghi thức cúng tổ tiên tại nhà, người ta thường đi lễ đền, chùa trong những ngày đầu năm để cầu mong cho gia đình được bình an, mạnh khỏe, mọi việc hanh thông, thuận lợi. Bao năm nay vẫn vậy, lễ chùa trong những ngày đầu năm là nét đẹp văn hóa của đa số người dân Việt Nam. Người ta đến chùa vãn cảnh để tìm sự tịnh tâm, để gửi ước nguyện đến các chư Phật phù hộ cho mình và những người thân trong gia đình.

Ngay sau giao thừa, nhiều người sau khi hoàn tất lễ trừ tịch (cúng giao thừa) đã đi chùa cầu may để đón linh khí tốt lành khi đất trời chuyển giao sang năm mới. Thời điểm này, các đền, chùa đều mở cửa cho người dân đến hành lễ, dù ngày thường đến cuối giờ chiều không còn đón khách.

Người Việt xưa có quan niệm: “Mùng một Tết cha, mùng hai Tết mẹ, mùng ba Tết thầy” để chỉ sự hiếu nghĩa trong đạo làm con, làm trò trong những ngày đầu năm. Trước kia, sáng mùng một Tết còn gọi là ngày chính đán, con cháu tụ họp ở nhà tộc trưởng để lễ tổ tiên và chúc Tết ông bà, các bậc huynh trưởng. Khi chúc Tết, người lớn thường mừng tuổi con cháu bằng những đồng tiền mới đựng trong bao lì xì đỏ. Tục lì xì này có từ rất lâu, người xưa tin rằng ánh sáng và tiếng leng keng của đồng tiền mới sẽ xua đuổi tà ma, bảo vệ con trẻ lớn lên khỏe mạnh.

Lì xì đầu năm là phong tục văn hóa tốt đẹp của người Việt và nhiều nước trong khu vực, với mong muốn những điều tốt đẹp nhất và lấy may từ những ngày đầu năm mới. Những lời chúc Tết đều hướng đến điều tốt đẹp, gửi theo ước nguyện may mắn, mạnh khỏe, bình an cùng vô vàn các điều tốt lành khác, qua đó mang lại niềm vui, kỳ vọng cho người chúc và người được nhận lời chúc. Ngày Tết là những ngày mở đầu cho một năm mới tràn đầy những kỳ vọng. Vì thế, những lời chúc Tết càng trở nên quan trọng đối với mỗi người, mỗi gia đình.

Mâm cỗ Tết truyền thống không thể thiếu bánh chưng, thịt mỡ, dưa hành…(Ảnh minh hoạ).

Nói đến Tết xưa thì không thể thiếu được “Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ/ Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh”. Phong vị Tết Việt đã hiện rõ trong đó. Từ món ăn để thờ cúng, ăn uống trong dịp đầu Xuân (bánh chưng, thịt mỡ, dưa hành) đến những thứ thuộc về văn hóa (câu đối), tâm linh (cây nêu trừ ma quỷ), vui chơi (tràng pháo) đều có đủ. Thật vậy, mỗi dịp Tết đến, Xuân về thì dù bận bịu đến mấy, hay thiếu thốn đến đâu, bằng cách này hay cách khác, người người, nhà nhà đều cố gắng chuẩn bị cho gia đình mình một cái Tết đủ đầy, tươm tất theo nếp văn hóa xưa.

Từ bao đời nay, ngày Tết Nguyên đán cổ truyền luôn có một giá trị truyền thống tinh thần rất lớn đối với mỗi người dân Việt Nam. Giá trị đó ẩn sâu trong đời sống tâm hồn của mỗi người, mỗi gia đình và cả cộng đồng. Tết vừa gần gũi, vừa linh thiêng. Gần gũi bởi Tết là một sinh hoạt văn hóa mỗi năm một lần, gắn liền với những bước đường đời của con người ngay từ lúc sinh ra, lớn lên và trưởng thành.

Thanh Tùng