Đảm bảo an ninh nguồn nước cho phát triển bền vững

TMO - Những năm gần đây, tác động của biến đổi khí hậu đã khiến mực nước tại một số hồ chứa trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh xảy ra tình trạng khô hạn. Trước thực trạng trên, UBND tỉnh Quảng Ninh đã đề ra kế hoạch và thực hiện nhiều giải pháp nhằm đảm bảo an ninh nguồn nước, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn tỉnh.

Quảng Ninh hiện có 4 con sông lớn, gồm: Sông Đá Bạc (đoạn hạ lưu của hệ thống sông Thái Bình), sông Ka Long, sông Tiên Yên và sông Ba Chẽ. Ngoài 4 sông lớn trên, Quảng Ninh còn có 11 sông nhỏ, chiều dài từ 15-35km, diện tích lưu vực thường nhỏ hơn 300km2, được phân bố dọc theo bờ biển. Việc quản lý hệ thống sông suối đang đặt ra nhiều thách thức lớn đối với đảm bảo an ninh nguồn nước.

Trước tác động của biến đổi khí hậu nhiều, mực nước tại một số hồ chứa trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh thiết mực mức thấp kỷ lục 

Các chuyên gia nhận định, trữ lượng tiềm năng nước dưới đất tỉnh Quảng Ninh còn tương đối cao với gần 1,7 triệu m3/ngày đêm. Tuy nhiên, tình trạng khai thác quá mức đang dẫn đến nguy cơ cạt kiệt tài nguyên nước ngầm cũng như sụt lún đất tại một số địa phương.

Theo thống kê của Sở NN&PTNT, hiện toàn tỉnh có 188 hồ chứa nước, trong đó 172 hồ đang hoạt động, 4 hồ đang xây dựng, 12 hồ không còn hoạt động. Tổng dung tích hữu ích khoảng 325,5 triệu m3/năm. Tổng lượng nhu cầu nước khai thác, sử dụng hàng năm của tỉnh hiện tại vào khoảng 469 triệu m3/năm. Trong đó, lượng nước sử dụng cho nông nghiệp chiếm 50,49%, nước cho công nghiệp chiếm 30,83%, nước cho sinh hoạt 16,33% và nước cho môi trường 2,35%.

Trước nhu cầu sử dụng nguồn nước gia tăng cũng như để ứng phó với tác động của biến đổi khí hậu đến chất lượng nguồn nước, tỉnh Quảng Ninh đang triển khai xây dựng "Đề án đảm bảo an ninh nguồn nước trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030".

Tại đề án này, tỉnh Quảng Ninh thực hiện đánh giá hiện trạng nguồn nước hiện trạng quản lý các công trình hồ chứa nước; tính toán cân bằng nguồn nước đối với từng phân khu, phân vùng, để xác định nhu cầu sử dụng nước trong từng giai đoạn. Từ đó, đưa ra các nhóm nhiệm vụ gắn với các kịch bản phát triển, khai thác nguồn nước. 

Hồ Cao Vân trên độ cao 40m, trữ lượng 10,8 - 12 triệu m3 nước, cung cấp nước sạch cho TP Hạ Long và Cẩm Phả 

Dự kiến giai đoạn 2022-2025, tỉnh Quảng Ninh sẽ đầu tư xây dựng mới nhiều hồ chứa nước. Cụ thể, khu vực Tây TP Hạ Long - TP Uông Bí - TX Quảng Yên Dự kiến đầu tư nâng công suất Nhà máy nước Hoành Bồ thêm 10.000m3/ngày đêm, xây dựng tuyến ống hòa mạng với mạng lưới cấp nước của Nhà máy nước Đồng Ho.

Tại khu vực huyện Ba Chẽ tỉnh sẽ đầu tư xây dựng hồ Khe Tâm (dung tích 1,2 triệu m3); huyện Hải Hà sẽ đầu tư xây dựng, nâng cấp hồ Tài Chi (dung tích 7 triệu m3) và hồ Quảng Thành (dung tích 5 triệu m3); khu vực Cô Tô xây dựng hồ chứa nước C22 (dung tích 0,3 triệu m3); khu vực Vân Đồn hoàn thiện việc xây dựng hồ Đồng Dọng. 

Ngoài ra, khu vực phía Đông TP Hạ Long và TP Cẩm Phả đề xuất triển khai xây dựng Nhà máy sản xuất nước sạch từ nguồn nước thải mỏ khu vực Cẩm Phả. Bên cạnh đó, để bảo đảm an toàn và phát huy hiệu quả các công trình hiện có giai đoạn này, tỉnh sẽ sửa chữa, nâng cấp 37 hồ chứa, 36 đập dâng, 5 trạm bơm với tổng nhu cầu kinh phí gần 1.000 tỷ đồng.

Việc triển khai thực hiện đề án với những nội dung quan trọng như đánh giá hiện trạng sử dụng nước, đề xuất xây dựng các nhà máy nước sạch, nâng cấp các hồ chứa nước sẽ góp phần giải quyết tình trạng thiếu nước tại một số địa phương, cũng như đảm bảo chất lượng nước sạch cho hoạt động sản xuất và đời sống của người dân, tạo tiền đề để phát triển kinh tế-xã hội bền vững.

Phạm Giang