Cây Di sản Việt Nam: Quần thể chè Shan tuyết cổ thụ ở Vị Xuyên

TMO - Hàng năm, cây chè Shan tuyết ở Cao Bồ (Vị Xuyên, Hà Giang) có từ 3 đến 5 đợt sinh trưởng búp. Chè Shan tuyết nơi đây có các đặc điểm về hình thái và chất lượng nổi bật, có thể dễ dàng nhận biết vì chè Shan tuyết đồng đều về màu sắc và kích thước, búp chè xoăn chặt, non, thô, bạc cánh (có tuyết), cánh chè to, tròn.

Xã Cao Bồ có gần 1.000 ha chè Shan tuyết cổ thụ sinh sống trên các đỉnh núi cao, phân bổ đều ở 11 thôn. Cây chè Shan tuyết đã có từ lâu đời và gắn bó với đời sống của người dân xã Cao Bồ, những năm qua, cùng với việc đẩy mạnh mở rộng phát triển diện tích Chè trồng mới, người dân xã Cao Bồ huyện Vị Xuyên đặc biệt quan tâm tích cực chăm sóc cây chè Shan tuyết cổ thụ để nâng cao chất lượng, giá trị của cây Chè, góp phần nâng cao thu nhập, từng bước vươn lên làm giàu.

Qua điều tra, đánh giá, theo dõi của các nhà khoa học thì tất cả các cây chè Shan tuyết ở Vị Xuyên, Hà Giang đều thấy có xuất hiện lông tuyết ở tôm, đây là đặc trưng của chè Shan tuyết nói chung. Dịp đầu vụ xuân và cuối vụ thu khi nhiệt độ không khí giảm, có mây mù nhiều hơn thì trên búp chè có nhiều lông tuyết và có biểu hiện dày hơn; giữa vụ hè lông tuyết chỉ tập trung chủ yếu ở tôm chè, lá 1 lá 2 có ít hoặc không có. Chiều cao cây chủ yếu từ 2,2 đến 3,3m, tuy nhiên cũng có những cây cao từ 8 đến 9m (tỷ lệ thấp), độ cao phân cành trung bình từ 1,0 đến 1,1m, có từ 2 đến 4 cành cấp 1.

Năm 2011, chè Cao Bồ chính thức được Liên đoàn quốc tế về phong trào sản xuất nông nghiệp hữu cơ (IFOAM) cấp chứng chỉ chè hữu cơ - Organic Cao Bồ. Mỗi năm, hơn 200 tấn chè hữu cơ được xuất khẩu sang các nước châu Âu, châu Mỹ với giá sáu USD/kg chè đen, tám USD/kg chè xanh đã đem lại cho doanh nghiệp và người làm chè Cao Bồ nguồn lợi nhuận không nhỏ.

Ngày 4/6/2015, quần thể chè Shan tuyết cổ thụ có tuổi đời từ 100 đến 300 năm ở xã Cao Bồ, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận là Cây Di sản Việt Nam. Việc công nhận cây Di sản Việt Nam cho quần thể chè Shan tuyết cổ thụ tiêu biểu đại diện cho vùng chè Cao Bồ có ý nghĩa rất lớn trong việc bảo vệ nguồn gen của giống chè vùng cao nổi tiếng thơm ngon. Đây là dịp để xây dựng thương hiệu chè Shan tuyết Cao Bồ ngày càng vươn xa trên thị trường trong và ngoài nước, đồng thời góp phần phát triển ngành du lịch của huyện Vị Xuyên nói riêng và Hà Giang nói chung.

Phạm Dung – Thanh Thanh