Brazil: Cộng đồng dân cư sống ven sông Amazon gặp nhiều khó khăn bởi hạn hán

TMO - Hạn hán kéo dài đang tàn phá lưu vực Amazon, đẩy hàng nghìn người dân vào tình cảnh khó khăn. Tại các cộng đồng ven sông, việc sinh hoạt trở nên vô cùng gian nan khi nguồn nước cạn kiệt, giao thông đường thủy bị tê liệt.

Bang Amazonas của Brazil có 62 thành phố đang trong tình trạng khẩn cấp vì hạn hán, trong khi bang Acre lân cận có 21 thành phố. Trung tâm giám sát thiên tai quốc gia Brazil (Cemaden) cho biết khoảng 70% số thành phố trong khu vực đang phải đối mặt với tình trạng hạn hán nghiêm trọng, trong đó gần 300 đô thị chịu ảnh hưởng của điều kiện thời tiết khắc nghiệt hoặc cực đoan.

Vốn quen với việc di chuyển bằng thuyền, giờ đây các cư dân sống dọc sông Amazon phải đi bộ hàng giờ để tìm kiếm thức ăn và nước uống. Tình trạng hạn hán năm nay vô cùng nghiêm trọng đã khiến họ gần như bị cô lập.

Tại các cộng đồng ven sông, việc sinh hoạt trở nên vô cùng gian nan khi nguồn nước cạn kiệt, giao thông đường thủy bị tê liệt. 

Mực nước sông Negro, một trong những nhánh chính của sông Amazon dẫn tới Manaus, thủ phủ của bang Amazonas, hiện chỉ còn cách 20cm so với mức thấp kỷ lục hồi năm ngoái. Điều này đe dọa ảnh hưởng đến nguồn cung cấp nước sạch và thực phẩm cho thành phố Manaus và các khu vực lân cận. 

Tại Manaus, nơi sông Solimoes hợp lưu với sông Rio Negro để chảy vào sông Amazon, mực nước ngày càng xuống thấp. Nước sông Amazon tại Brazil thấp nhất trong hơn 100 năm qua. Tại cảng Manaus, nơi hai dòng sông Rio Negro và Amazon giao nhau, giữa tháng 9/2024, nước sông ghi nhận ở mức thấp nhất kể từ khi số liệu này bắt đầu được thống kê vào năm 1902.

Cơ quan Phòng vệ dân sự của bang Amazonas cho biết tình trạng hạn hán đã ảnh hưởng đến hàng triệu người trong khu vực, nhiều ngôi làng ven sông dần vãn người sinh sống. Bà Luciana Valentin - một người dân sinh sống ở Santa Helena do Ingles, lo ngại sau đợt hạn hán khốc liệt này sông Amazon không thể hồi phục, kéo theo sự biến mất của nhiều cộng đồng sinh sống dọc theo dòng sông. 

Theo Trung tâm Giám sát và Cảnh báo sớm thiên tai Brazil, đợt hạn hán hiện nay là dữ dội và lan rộng nhất mà nước này từng trải qua, tính từ năm 1950. Thị trấn Tabatinga thuộc Brazil gần biên giới với Colombia vốn được coi là nơi dễ sống do được sông Solimoes cung cấp nguồn nước dồi dào. Nhưng tại thời điểm này, mực nước của sông đã thấp hơn 4,25m so với mức trung bình nửa đầu tháng 9. 

Hạn hán kéo dài từ tháng 9/2023 tới nay đi cùng lượng mưa rất ít đã khiến mực nước sông Amazon giảm nhanh chóng. Cơ quan Địa chất Brazil (SGB) cảnh báo mực nước sông còn tiếp tục giảm nếu như từ tháng 10 năm nay trời vẫn ít mưa. Nước sông cạn và bẩn khiến cư dân sống ven sông phải phụ thuộc vào nguồn cung cấp nước uống bên ngoài. Ở nhiều nơi dọc theo dòng Amazon và các sông phụ lưu, nhiều cộng đồng dân cư đã và đang phải đối mặt với tình trạng cô lập do việc đi lại trên sông ngày càng khó khăn.

Mai Chi