Australia xây dựng kính viễn vọng vô tuyến lớn nhất thế giới

TMO - Kính viễn vọng vô tuyến Square Kilometer Array (SKA) được đánh giá là một trong những dự án khoa học lớn nhất thế kỷ này. Công trình sẽ cho phép giới khoa học tìm hiểu vũ trụ thời sơ khai, khi những ngôi sao và thiên hà đầu tiên hình thành.

Australia đã khởi động xây dựng kính viễn vọng vô tuyến hôm 5/12, sau 3 thập kỷ phát triển. Đây là nỗ lực chung giữa Tổ chức SKA và Tổ chức Nghiên cứu Công nghiệp và Khoa học Khối thịnh vượng chung (CSIRO) của Australia, phần kính viễn vọng được đặt tại nước này sẽ tập trung vào nghiên cứu và xử lý các tín hiệu tần số thấp.

Minh họa hệ thống kính viễn vọng SKA-Thấp tại Tây Australia với những ăng-ten hình cây thông. Ảnh: Department of Industry, Science and Resources 

SKA gồm hai hệ thống kính viễn vọng. Hệ thống thứ nhất là SKA-Thấp, nằm ở Tây Australia, gồm 131.072 ăng-ten với hình dạng giống cây thông. SKA-Thấp được đặt tên như vậy do nhạy với tín hiệu vô tuyến tần số thấp, từ 50 - 350 megahertz. Hệ thống sẽ nhạy gấp 8 lần các kính viễn vọng tương tự hiện nay và lập bản đồ bầu trời nhanh gấp 135 lần. Hệ thống thứ hai, SKA-Trung, gồm 197 đĩa ăng-ten truyền thống và xây dựng ở vùng Karoo, Nam Phi. SKA-Trung hoạt động ở tần số từ 350 megahertz đến 14 gigahertz.

Sau khi hoàn tất, SKA sẽ nhạy gấp 50 lần so với kính viễn vọng vô tuyến mạnh nhất hiện nay, với tốc độ khảo sát dữ liệu nhanh hơn 10.000 lần. Ý tưởng xây dựng SKA hình thành từ năm 1991. Tính đến tháng 12, có 16 quốc gia khác nhau cùng tham gia phát triển kính viễn vọng.

Kính viễn vọng vô tuyến lớn nhất thế giới này được kỳ vọng sẽ hữu ích cho việc nghiên cứu vũ trụ sơ khai và có thể cung cấp những hiểu biết mới về sự hình thành của những ngôi sao đầu tiên trong thời kỳ tái ion hóa. Nó cũng sẽ giúp loài người tìm hiểu về năng lượng tối và tác động tiềm ẩn của nó đối với sự giãn nở của vũ trụ. SKA dự kiến hoàn thành sớm nhất vào năm 2028, trước khi thu nhận tín hiệu phục vụ nghiên cứu. Theo The Guardian, giới thiên văn học đặt niềm tin vào những thành tựu nghiên cứu mới, nhờ sự hỗ trợ của SKA.

Thu Thảo