Rác thải: Nhiều hệ lụy nếu thiếu quyết sách

TMO - Khó khăn trong công tác quy hoạch, thiếu công nghệ xử lý phù hợp... là những điểm nghẽn trong xử lý rác thải sinh hoạt, rác thải y tế, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm cho môi trường.

Tại Đà Nẵng, dù đã có nhiều biện pháp nhưng việc xử lý rác thải cũng gặp nhiều khó khăn. Hoạt động từ năm 1992, bãi rác Khánh Sơn rộng 13,83 ha là khu xử lý rác thải duy nhất của TP Đà Nẵng, cũng là điểm nóng môi trường kéo dài nhiều năm qua. Nhiều lần người dân đã chặn xe chở rác, yêu cầu di dời bãi rác. Những năm qua, thành phố liên tục có những giải pháp tức thời, xây dựng thêm hộc rác để đáp ứng lượng chất thải rắn tăng thêm mỗi năm từ 8-10%. Theo các cơ quan chức năng, trong giai đoạn 2020-2025, lượng rác tăng lên 1.800 tấn/ngày và đến giai đoạn 2025-2030, tăng lên 2.400 tấn/ngày. Tháng 6/2021 thành phố đã đưa vào vận hành Dự án nâng cấp, cải tạo bãi rác Khánh Sơn và vận hành thử nghiệm Trạm Xử lý nước rỉ rác giai đoạn hai để bảo đảm thu gom, xử lý toàn bộ nước rỉ rác.

Cần lời giải trong thu gom, xử lý rác thải.

Trong quy hoạch, Hà Nội có 17 khu xử lý chất thải (tám khu hiện hữu được nâng cấp, mở rộng và chín khu đầu tư mới). Vùng I bao gồm khu vực nội đô lịch sử, các quận (Bắc Từ Liêm, Nam Từ Liêm, Long Biên và một phần huyện Thanh Trì), các huyện (Đông Anh, Gia Lâm, Sóc Sơn, Mê Linh) có năm khu xử lý chất thải rắn.

 Vùng II gồm một phần huyện Thanh Trì, một phần quận Hà Đông, các huyện (Thanh Oai, Ứng Hòa, Mỹ Đức, Phú Xuyên, Thường Tín) có sáu khu xử lý chất thải rắn. Vùng III gồm một phần quận Hà Đông, các huyện (Chương Mỹ, Đan Phượng, Hoài Đức, Phúc Thọ, Quốc Oai, Ba Vì, Thạch Thất), thị xã Sơn Tây, có sáu khu xử lý chất thải rắn.

Tuy nhiên, nhiều dự án cho đến nay vẫn chỉ nằm trên giấy hoặc đang thực hiện các thủ tục. Dự án nhà máy xử lý rác thải rắn ở huyện Phú Xuyên chậm tiến độ do công tác giải phóng mặt bằng kéo dài; dự án Nhà máy điện rác Seraphin trên địa bàn thị xã Sơn Tây cũng chậm do vướng thủ tục; dự án nhà máy xử lý rác Núi Thoong (huyện Chương Mỹ) công nghệ đã lạc hậu, trong quá trình triển khai chưa nhận được sự đồng thuận của người dân, chậm giải phóng mặt bằng... Do đó rác thải chủ yếu được dồn về hai khu xử lý là Nam Sơn (huyện Sóc Sơn), Xuân Sơn (thị xã Sơn Tây và huyện Ba Vì), dẫn đến quá tải.

Riêng lượng rác thải hằng ngày chuyển tới Khu liên hợp xử lý chất thải Nam Sơn đã lên đến hơn 4.000 tấn/ngày, có khi 6.000 tấn/ngày. Thực tế, những năm qua liên tục xảy ra hiện tượng người dân ở Khu liên hợp xử lý chất thải Nam Sơn (Sóc Sơn) chặn xe rác, bởi việc vận chuyển, xử lý chưa bảo đảm, làm ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của họ.

Theo các chuyên gia, mỗi ngày cả nước phát sinh khoảng 60.000 tấn rác, trong đó, rác thải đô thị chiếm khoảng 60%. Dự báo, đến năm 2025, tỷ lệ phát sinh chất thải rắn sinh hoạt tăng 10-16%/năm. Riêng các đô thị lớn như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, dự báo mỗi ngày sẽ phát sinh từ 7.000-9.000 tấn. Giới chuyên gia lo ngại, hiện có hơn 70% rác thải được xử lý bằng phương thức chôn lấp, trong đó, chỉ có 15% rác thải được chôn lấp hợp vệ sinh, cần tập trung vào các vấn đề: chính sách quản lý, khung tiêu chuẩn để thu hút đầu tư xây dựng cơ sở xử lý hiện đại, triển khai thực hiện và sự đồng thuận của người dân.

Với sự gia tăng dân số và tốc độ phát triển của nhiều ngành kinh tế, rác thải sẽ là vấn đề ngày càng cần được quan tâm nhiều và cụ thể hơn. Nếu không có những quyết sách hiệu quả thì rác thải sẽ là vấn đề tạo nên nhiều hệ lụy.

Phạm Yến