Khu vực ASEAN khẳng định vai trò tiên phong trong sản xuất lúa phát thải thấp

TMO - Các phân tích kinh tế – kỹ thuật cho thấy canh tác lúa phát thải thấp có tính khả thi nếu được hỗ trợ bởi chính sách đồng bộ, đầu tư hạ tầng phù hợp và sự tham gia của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị.

Đông Nam Á là một trong những khu vực sản xuất và xuất khẩu lúa gạo lớn nhất thế giới, đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh lương thực toàn cầu và sinh kế của hàng chục triệu nông hộ. Tuy nhiên, mô hình canh tác lúa nước truyền thống cũng là nguồn phát thải khí metan đáng kể – loại khí nhà kính có tác động làm nóng lên toàn cầu mạnh trong ngắn hạn.

Trong bối cảnh các quốc gia ASEAN đang đẩy mạnh thực hiện Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) theo Thỏa thuận Paris, ngành lúa gạo đứng trước áp lực phải đổi mới mô hình sản xuất, vừa đáp ứng yêu cầu giảm phát thải, vừa bảo đảm năng suất và thu nhập cho nông dân.

(Ảnh minh họa)

Theo các chuyên gia, các nước khu vực ASEAN đang đứng trước thời điểm then chốt để khẳng định vai trò tiên phong toàn cầu trong sản xuất lúa gạo phát thải thấp, qua đó vừa bảo vệ môi trường, vừa mở ra các thị trường mới, nâng cao giá trị chuỗi ngành hàng và cải thiện sinh kế bền vững cho hàng triệu nông dân.

Thực tiễn cho thấy các quốc gia ASEAN đang ở những giai đoạn chuyển đổi khác nhau, tạo ra nhiều bài học giá trị. Đơn cử, Thái Lan mở rộng quy mô áp dụng kỹ thuật ngập khô xen kẽ. Trong khi đó, Philippines lồng ghép nông nghiệp thông minh thích ứng với khí hậu vào chương trình quốc gia. Đáng chú ý, Việt Nam triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại vùng đồng bằng sông Cửu Long...

Những phân tích dựa trên khảo sát hàng nghìn nông hộ trong khu vực cho thấy, nhiều giải pháp kỹ thuật và thực hành canh tác có thể giúp giảm đáng kể phát thải khí metan, đồng thời mang lại lợi ích kinh tế cho người sản xuất nếu được hỗ trợ bằng cơ chế phù hợp. Các chuyên gia cho biết, nhu cầu đầu tư chuyển đổi là đáng kể nhưng hoàn toàn khả thi, nhất là khi xét đến lợi ích kinh tế – xã hội và môi trường trong dài hạn.

Tại Việt Nam, vùng đồng bằng sông Cửu Long được lựa chọn như một nghiên cứu điển hình, phản ánh rõ những thách thức và cơ hội trong quá trình chuyển đổi ngành lúa gạo theo hướng phát thải thấp tại khu vực Đông Nam Á. Các phân tích kinh tế – kỹ thuật cho thấy canh tác lúa phát thải thấp tại đồng bằng sông Cửu Long có tính khả thi nếu được hỗ trợ bởi chính sách đồng bộ, đầu tư hạ tầng phù hợp và sự tham gia của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị…/.

PHẠM DUNG