Khám phá nghề thêu ren độc đáo ở vùng đất Cố đô Hoa Lư

TMO - Nằm giữa khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ của quần thể danh thắng Tràng An – Tam Cốc – Bích Động, làng nghề thêu ren Văn Lâm thuộc xã Ninh Hải, TP. Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, là một điểm đến không thể bỏ qua đối với những ai yêu thích văn hóa truyền thống và nghệ thuật thủ công tinh xảo.

Nghề thêu ren Văn Lâm đã được công nhận là di sản văn hoá phi vật thể quốc gia. Hiện nay sản phẩm của các làng nghề ngày càng trở nên tinh xảo, đáp ứng nhu cầu của thị trường và hướng đến sản xuất quà tặng, quà lưu niệm mang đậm bản sắc văn hoá của vùng đất và con người Cố đô Hoa Lư, phục vụ khách du lịch.

Nghề thêu ren tại làng Văn Lâm đã có từ hàng trăm năm trước. (Ảnh: XL).

Theo truyền thuyết, nghề thêu ren tại Văn Lâm có nguồn gốc từ thế kỷ XIII, khi vua Trần Thái Tông nhường ngôi cho con và về vùng núi Vũ Lâm tu hành. Bà Trần Thị Dung, vợ Thái sư Trần Thủ Độ, đã truyền dạy cho người dân địa phương nghề thêu ren cung đình. Trải qua hơn 700 năm, nghề thêu ren Văn Lâm đã phát triển và trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa của người dân nơi đây.

Ngoài ra, theo các nghệ nhân cao tuổi cho biết, nghề thêu ren ở đây có tuổi đời trên 700 năm. Sau một thời gian dài bị mai một, đến năm 1910, ông Đinh Ngọc Hênh và Đinh Ngọc Xoang ở làng Văn Lâm đã học được nghề thêu ren để truyền dạy cho dân làng. Kể từ đó đến nay, Văn Lâm có thêm nghề thêu ren và được lưu giữ đến tận bây giờ. Từ khi có nghề thêu ren, làng Văn Lâm bước vào thời kỳ hưng thịnh. Cả làng như một công xưởng, nhà nhà làm nghề, người người theo nghề.

Những người thợ chú trọng, tỉ mỉ thêu  từng chi tiết nhỏ.

Sản phẩm thêu ren Văn Lâm rất đa dạng, từ khăn trải bàn, rèm cửa, vỏ chăn ga, gối, đến tranh thêu với các họa tiết tùng, cúc, trúc, mai, hoa sen, phong cảnh Ninh Bình, Nhà thờ đá Phát Diệm. Những sản phẩm này không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước mà còn được xuất khẩu sang nhiều quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, Anh, Pháp, Italia, Tây Ban Nha .

Để bảo tồn và phát triển nghề thêu ren, xã Ninh Hải đã tổ chức các cuộc thi như "Bàn tay vàng thêu ren", tạo sân chơi cho các nghệ nhân thể hiện tài năng và sáng tạo. Ngoài ra, việc kết hợp du lịch trải nghiệm tại làng nghề đã thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước, góp phần nâng cao giá trị kinh tế và văn hóa cho địa phương .

Làng nghề thêu ren Văn Lâm không chỉ là nơi sản xuất những sản phẩm thủ công tinh xảo mà còn là biểu tượng của sự kiên trì, sáng tạo và lòng yêu nghề của người dân nơi đây. Với hơn 700 năm lịch sử, nghề thêu ren Văn Lâm xứng đáng được bảo tồn và phát huy như một phần di sản văn hóa quý báu của dân tộc.

Các sản phẩm thêu ren của Văn Lâm ngày nay đa dạng thể loại, mẫu mã. (Ảnh: XL).

Với sự sáng tạo không ngừng, các nghệ nhân đất Văn Lâm đã làm ra rất nhiều sản phẩm thêu ren độc đáo, được người tiêu dùng đánh giá cao. Trong số các tác phẩm này, nhiều sản phẩm đã đạt chứng nhận OCOP 4 sao, xuất khẩu sang các thị trường khó tính trên thế giới.

Song song với phát triển du lịch qua các danh lam thắng cảnh, việc thúc đẩy hoạt động trải nghiệm làng nghề đã giúp nghề thêu ren của xã Ninh Hải ngày càng được du khách biết đến nhiều hơn. Cùng với đó, mỗi dịp lễ hội là điều kiện thuận lợi để quảng bá các nét đẹp văn hóa địa phương nhất là các sản phẩm thủ công truyền thống.

Nếu du khách có dịp đến Ninh Bình, đừng quên ghé thăm làng nghề thêu ren Văn Lâm để trải nghiệm và cảm nhận vẻ đẹp tinh tế của nghệ thuật thêu ren truyền thống nơi Cố đô lịch sử.

Thu Thảo