Khắc phục sạt lở bờ sông, giảm rủi ro thiên tai

TMO - Để hạn chế thiệt hại về người, tài sản do sạt lở bờ sông, Sở Tài nguyên và Môi trường An Giang đề nghị các sở, ngành, huyện tăng cường hơn nữa công tác cảnh báo, phòng, chống và khắc phục hậu quả sạt lở đất bờ song, đồng thời nâng cao năng lực cảnh báo, theo dõi, quan trắc cảnh báo các đoạn sông xảy ra sạt lở.

Thời gian gần đây, An Giang bị ảnh hưởng sạt lở bờ sông, kênh, rạch ngày càng gia tăng về quy mô, tầng suất và đặc biệt là sạt lở ở các tuyến kênh, rạch cấp I và cấp II. An Giang là tỉnh đầu nguồn Đồng bằng sông Cửu Long, có rất nhiều sông, kênh, rạch, có địa hình tương đối cao hơn một số tỉnh trong vùng ĐBSCL, địa chất yếu, thiếu hụt nguồn phù sa, sự gia tăng của lưu tốc dòng chảy, hạ thấp lòng dẫn và hạ thấp mực nước,… đó cũng là một số tác động cơ bản làm gia tăng sạt lở.

Theo kết quả quan trắc của Sở Tài nguyên và Môi trường, toàn tỉnh An Giang có 56 đoạn sông cảnh báo sạt lở (không tăng so kỳ quan trắc trước), tổng chiều dài 181.450m. Trong đó, 5 đoạn sông được cảnh báo ở mức độ đặc biệt nguy hiểm, 37 đoạn ở mức độ nguy hiểm, 14 đoạn ở mức độ bình thường.

Toàn tỉnh An Giang có 56 đoạn sông cảnh báo sạt lở cần được triển khai các giải pháp nhằm hạn chế thiệt hại. Ảnh: HH. 

Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh An Giang lưu ý các huyện cần chú ý 5 đoạn được cảnh báo sạt lở ở mức độ đặc biệt nguy hiểm gồm: Đoạn sông Tiền chảy qua xã Phú An, huyện Phú Tân; đoạn sông Hậu chảy qua xã Châu Phong, thị xã Tân Châu; đoạn sông Hậu chảy qua xã Bình Mỹ, huyện Châu Phú; đoạn sông Hậu, sông Vàm Nao chảy qua huyện Chợ Mới từ xã Kiến An đến chợ xã Mỹ Hội Đông dài 3.600 m (điểm cuối là chùa Liên Hoa) và đoạn sông Hậu chảy qua xã Mỹ Hòa Hưng, thành phố Long Xuyên.

Trong năm 2022, toàn tỉnh An Giang đã xảy ra 68 điểm sạt lở, sụt lún và rạn nứt đất bờ sông, kênh, rạch (An Phú:14 điểm; Chợ Mới: 03 điểm; Tri Tôn: 08 điểm; Châu Phú: 20 điểm; Tân Châu: 05 điểm; Phú Tân: 15 điểm; Thoại Sơn: 01 điểm; Long Xuyên: 01 điểm), với chiều dài 3.279 m ảnh hưởng đến 40 căn nhà. Tăng hơn 25 điểm so với năm 2021 là 43 điểm với chiều dài sạt lở 2.049 m, ảnh hưởng đến 39 căn nhà.

Nguyên nhân sạt lở gia tăng được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh chỉ ra là do diễn biến thời tiết bất thường, tác động của quá trình biến đổi khí hậu, ảnh hưởng của các đập thủy điện trên sông Mê Kông gây thiếu bùn cát bồi lắng và hoạt động khai thác cát, xây dựng, vận tải hai bên bờ sông... Song song đó, An Giang nói riêng và vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói chung nền đất yếu, rất dễ bị xâm thực, bào mòn nhanh; việc gia tăng phương tiện giao thông trên bờ, dưới sông gây chấn động và sóng... cũng là nguyên nhân gây sạt lở đất ven sông, kênh, rạch

Để phòng ngừa, cảnh báo sạt lở, hàng năm Sở TN&MT tổ chức triển khai quan trắc, cảnh báo sạt lở định kỳ 2 lần/năm và đo đạc, phối hợp, hỗ trợ địa phương khảo sát, báo cáo sạt lở đột xuất tại 20 điểm trên địa bàn tỉnh, làm cơ sở cảnh báo kịp thời cho địa phương và nhân dân trong vùng biết nguy hiểm. Trên cơ sở kết quả quan trắc cảnh báo sạt lở, tỉnh đã thực hiện cấm mốc trên thực địa khoanh vùng các khu vực có nguy cơ sạt lở (khu vực nguy hiểm và khu vực an toàn) cho các đoạn được cảnh báo.

Đồng thời, tất cả các đoạn cảnh báo sạt lở và thông số cảnh báo của 56 đoạn cảnh báo sạt lở này được thể hiện trên web: https://satlo.angiang.gov.vn/ để các ngành, địa phương và người dân biết chủ động cộng tác phòng tránh. Tỉnh đã tổ chức cắm 186 biển cảnh báo sạt lở tại các khu vực sạt lở, để tuyên truyền và cảnh báo người dân trong vùng.

Địa phương này chú trọng đến việc triển khai một số đề tài nghiên cứu KHCN liên quan đến sạt lở phục vụ công tác phòng ngừa và ứng phó, như: Áp dụng mô hình TELEMAC 3D để mô phỏng dòng chảy và vận chuyển trầm tích tại khu vực ngã ba sông Hậu và sông Vàm Nao; khoanh vùng cảnh báo sạt lở, xây dựng cơ sở dữ liệu địa hình đáy sông và các giải pháp hạn chế thiệt hại do sạt lở gây ra tại các sông chính trên địa bàn tỉnh; nghiên cứu phát triển hệ thống cảnh báo sạt lở từ sớm, từ xa và tự động.

Để chủ động công tác ứng phó với thiên tai do sạt lở bờ sông, UBND tỉnh yêu cầu các địa phương huy động lực lượng tại chỗ (lực lượng xung kích, người dân địa phương,....) sơ tán khẩn cấp người, tài sản ra khỏi khu vực sạt lở nguy hiểm và khu vực có nguy cơ xảy ra sạt lở nguy hiểm; Thông báo, cắm biển cảnh báo, khoanh vùng ngăn không cho người, phương tiện vào khu vực sạt lở, bố trí cán bộ trực canh theo dõi chặt chẽ diễn biến sạt lở; Tổ chức xử lý bước đầu để hạn chế sạt lở: di dời nhà, công trình, vật kiến trúc ra khỏi khu vực sạt lở,... Triển khai các dự án nạo vét chỉnh trị dòng chảy: Dự án chỉnh trị dòng chảy nhằm hạn chế sạt lở bờ sông Hậu, bảo vệ đô thị thành phố Long Xuyên thích ứng với biến đổi khí hậu; Dự án nạo vét chỉnh trị dòng chảy hạn chế sạt lở đường bờ sông Tiền khu vực xã Vĩnh Hòa thị xã Tân Châu và một số dự án khác...

Tỉnh An Giang vừa thực hiện xong dự án gia cố, khắc phục sạt lở 22 đoạn trên địa bàn tỉnh. Ảnh: CM. 

Mới đây, địa phương này đã công bố kết thúc tình huống khẩn cấp về thiên tai, sạt lở trên địa bàn tỉnh tại 22 đoạn, tỉnh đã thực hiện xong dự án gia cố, khắc phục sạt lở; các công trình được gia cố đã đưa vào sử dụng ổn định và không phát sinh sạt lở.

Các khu vực đã xử lý xong sạt lở và kết thúc tình huống khẩn cấp, gồm: tuyến đường lên núi Cấm (xã An Hảo, thị xã Tịnh Biên; bờ sông Tiền (đoạn qua thị trấn Phú Mỹ, huyện Phú Tân); đoạn sông Kênh Xáng Tân An (phường Long Châu, thị xã Tân Châu); đê Bắc kênh Xáng (xã Tân An, thị xã Tân Châu); bờ sông Hậu (xã Châu Phong, thị xã Tân Châu); bờ sông Hậu (xã Vĩnh Trường, huyện An Phú); bờ sông Hậu (xã Phú Hữu, huyện An Phú).

Bên cạnh đó còn có bờ đông sông Châu Đốc (thị trấn An Phú, huyện An Phú); bờ sông Vàm Nao (xã Mỹ Hội Đông, huyện Chợ Mới); bờ rạch Ông Chưởng (huyện Chợ Mới); bờ Tỉnh lộ 943 (bờ sông ven đường đoạn xã Tân Tuyến, huyện Tri Tôn); bờ Quốc lộ 91 ( bờ sông ven đường, đoạn xã Bình Mỹ, huyện Châu Phú); bờ sông Hậu (xã Vĩnh Thạnh Trung, huyện Châu Phú); bờ sông Hậu (phường Bình Đức, thành phố Long Xuyên); bờ sông Hậu (phường Bình Khánh, thành phố Long Xuyên); bờ rạch Cái Sắn (phường Mỹ Thạnh, thành phố Long Xuyên)...

Minh Ngọc