Chuyên gia của VACNE: Phải có chỉ tiêu, trách nhiệm cụ thể về giảm ô nhiễm

TMO – “Hà Nội cần sớm ban hành chính sách, cơ chế đặc thù để thúc đẩy việc tiết kiệm nước, năng lượng; thu gom, xử lý, tái sử dụng nước thải và bùn cặn; phát triển hạ tầng định hướng nước và thoát nước bền vững, thu gom nước mưa, kiểm soát úng ngập và ô nhiễm... Với ô nhiễm không khí, cần rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ hiệu quả”, các chuyên gia kiến nghị. 

Hà Nội là đô thị đặc biệt, có tốc độ đô thị hóa nhanh, tăng dân số cơ học lớn. Đồng thời, Hà Nội là trung tâm khu vực Vùng đồng bằng sông Hồng, có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất cả nước. Với đặc thù này, Hà Nội luôn đối mặt với nhiều vấn đề môi trường như ô nhiễm không khí, quá tải trong xử lý chất thải rắn, nước thải... Do đó, công tác bảo vệ môi trường Thủ đô luôn là vấn đề trọng tâm, được Trung ương và lãnh đạo thành phố quan tâm. Đặc biệt, trong công tác triển khai Luật Thủ đô sửa đổi năm 2024 và các quy hoạch Thủ đô, thành phố Hà Nội cũng đã đề ra một số nhiệm vụ quan trọng, cấp bách cần giải quyết trong giai đoạn 2025-2030.

Cụ thể, Hà Nội đang triển khai nhiều hoạt động nhằm cải thiện môi trường không khí như: Triển khai các giải pháp giảm phương tiện xe cá nhân, tăng cường phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng, chuyển đổi giao thông xanh, giám sát vệ sinh môi trường các công trình xây dựng… Ngoài ra, Hà Nội cũng đang khẩn trương thực hiện các giải pháp bổ cập nước hồi sinh sông Tô Lịch, đến tháng 9/2025, nhiệm vụ này sẽ hoàn thành. Ngoài ra, Hà Nội cũng thí điểm hiện đại hóa công tác thu gom rác thải, thí điểm phân loại rác tại nguồn ở 5 quận nội thành… Tuy nhiên, chất lượng môi trường tại Hà Nội chưa đáp ứng yêu cầu, đặc biệt là chất lượng môi trường không khí.

Hội thảo "Thực trạng và giải pháp xử lý các vấn đề cấp bách trong công tác bảo vệ môi trường Thủ đô Hà Nội".

Nêu ý kiến tại Hội thảo khoa học "Thực trạng và giải pháp xử lý các vấn đề cấp bách trong công tác bảo vệ môi trường Thủ đô Hà Nội" do TP. Hà Nội tổ chức hôm 14/3, các chuyên gia cho rằng, Hà Nội cũng như nhiều đô thị lớn trên thế giới đang trong quá trình phát triển, phải đối mặt với nhiều vấn đề nghiêm trọng về môi trường như ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước, chất thải sinh hoạt, chất thải rắn, ô nhiễm môi trường không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, sức khỏe cộng đồng, mà còn có thể ảnh hưởng đến khả năng thu hút đầu tư, cũng như sự phát triển bền vững của Thủ đô. Do đó, việc tìm kiếm các giải pháp hiệu quả để giải quyết các vấn đề môi trường cấp bách ở thành phố Hà Nội là nhiệm vụ cần được ưu tiên hàng đầu.

Theo các chuyên gia, trước những thách thức về môi trường, vai trò của khoa học công nghệ trong quản lý và bảo vệ môi trường đang ngày càng trở nên quan trọng. Điều này có thể thấy rõ tại nhiều quốc gia phát triển trên thế giới với nhiều giải pháp đã được áp dụng, mang lại hiệu quả.

Giới chuyên gia kiến nghị, Hà Nội quan tâm đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị xanh, đặc biệt là về cấp nước, thoát nước và xử lý nước thải. Nước thải cần được quản lý tổng hợp, theo "chuỗi giá trị", hướng tới nền kinh tế tuần hoàn, tái sử dụng nước thải và bùn cặn. Đồng thời sớm ban hành chính sách, cơ chế đặc thù để thúc đẩy việc tiết kiệm nước, năng lượng; thu gom, xử lý, tái sử dụng nước thải và bùn cặn; phát triển hạ tầng định hướng nước và thoát nước bền vững, thu gom nước mưa, kiểm soát úng ngập và ô nhiễm...

Tô Lịch - dòng sông mang nhiều giá trị văn hóa lịch sử của Hà Nội. Tuy nhiên, trước sức ép phát triển, con sông này trở thành 'điểm đen' ô nhiêm suốt nhiều năm qua. 

Tại Hội thảo, TS. Hoàng Dương Tùng (chuyên gia của Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam) đề cập đến vấn đề rất cấp bách hiện nay là ô nhiễm không khí, với chỉ số PM2.5 cao, vượt quá quy chuẩn cho phép 1,5-2 lần trong nhiều ngày. Số ngày có chất lượng không khí tốt chỉ chiếm 15%, trung bình 50%, kém và xấu 34%. TS. Hoàng Dương Tùng đánh giá cao quyết tâm của Hà Nội như cấm xe 16 chỗ hoạt động ở phố cổ, có lộ trình hoàn thành các công trình giao thông trọng điểm; xây dựng hệ thống quan trắc không khí tự động; triển khai lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải Euro 4,5; chuyển đổi một số tuyến xe buýt sang chạy điện; giảm tối đa bếp than tổ ong… Tuy nhiên, ông cho rằng, hiệu quả chưa cao vì chưa có bộ phận chuyên biệt về xử lý ô nhiễm môi trường.

TS. Hoàng Dương Tùng đề xuất, mỗi địa phương cần phải có chỉ tiêu, trách nhiệm cụ thể về giảm thiểu ô nhiễm không khí (rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ hiệu quả). Ngoài ra, Hà Nội cần ưu tiên giao thông xanh, sử dụng nhiên liệu sạch, cần kiểm tra khí thải xe máy trong nội thành…/.

PHẠM DUNG