Chủ động phòng, chống hạn cho cây trồng từ đầu mùa khô

TMO - Các địa phương trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng đã chủ động các phương án đảm bảo nguồn nước tưới cho cây trồng, chuẩn bị trang thiết bị và nguồn nước, phòng chống hạn cho sản xuất nông nghiệp ngay từ đầu mùa khô. 

Để chủ động trong công tác phòng, chống hạn hán thiếu nước mùa khô năm 2024, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, ngay trong tháng 10/2023, Sở NN&PTNT đã đôn đốc, đề nghị các địa phương xây dựng Kế hoạch phòng, chống hạn hán vụ Đông Xuân năm 2023-2024 và cả năm 2024. Trên cơ sở kế hoạch của các địa phương, đơn vị, Sở NN&PTNT đã xây dựng Kế hoạch phòng, chống hạn hán, thiếu nước năm 2024 trên địa bàn tỉnh vào đầu tháng 1 để triển khai, thực hiện. 

Theo dự báo từ Đài Khí tượng Thủy văn Lâm Đồng, từ tháng 11/2023 đến tháng 1/2024 bắt đầu bước vào mùa khô, dự báo hiện tượng El Nino xảy ra với xác suất khoảng 85-95%, tổng lượng mưa đạt thấp hơn trung bình nhiều năm từ 5 đến 15%, dòng chảy sông, suối thấp hơn trung bình nhiều năm từ 8 đến 40,5%. Từ tháng 2/2024 đến tháng 4/2024 vào cao điểm mùa khô, trạng thái El Nino tiếp tục duy trì, thời gian không mưa có khả năng kéo dài trên diện rộng, dòng chảy sông, suối thấp hơn trung bình nhiều năm.

Đối với tình hình tích nước tại hồ thuỷ điện, thủy lợi lớn trên địa bàn tỉnh, Sở NN&PTNT cho biết, tính đến ngày 31/12/2023, dung tích trữ trong các hồ thủy điện, thủy lợi lớn còn khoảng 90% so với thiết kế, mực nước trong hồ thủy lợi phổ biến thấp hơn so với mực nước dâng bình thường từ khoảng 0,1 đến gần 1m, đối với các hồ thủy điện thấp hơn từ 2m đến gần 3m. Trong khi đó, diện tích cây trồng nằm ngoài khu vực tưới của các công trình thủy lợi vẫn còn khá lớn nên luôn tiềm ẩn khả năng xảy ra hạn hán nếu trời không mưa và nắng nóng kéo dài. Cảnh báo khả năng hạn hán, thiếu hụt nguồn nước trong mùa khô năm 2024 trên địa bàn tỉnh xảy ra ở mức trung bình đến cao.

Căn cứ dự báo, cảnh báo thời tiết, thủy văn thời hạn mùa của tỉnh, trên cơ sở báo cáo của các địa phương, đơn vị thì hiện nay các công trình thủy lợi, công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn có thể đáp ứng nhu cầu cấp nước. Tuy nhiên, trong thời gian tới, nếu xuất hiện tình hình nắng nóng kéo dài, hạn hán có khả năng gây ảnh hưởng tới đời sống và sản xuất. Cụ thể đối với cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp dự kiến có khoảng 9.274 ha đất sản xuất sẽ bị thiếu nước tại một số khu vực, trong đó đa phần thuộc các khu vực xa nguồn nước. Đối với cấp nước sinh hoạt nông thôn dự kiến có khoảng 1.684 hộ dân bị ảnh hưởng do thiếu nước. 

Các địa phương kiểm tra, rà soát, đánh giá lại toàn bộ hiện trạng hồ, đập qua đó có các giải pháp, đảm bảo dung tích nước dự trữ các hồ, đập chứa nước. 

Thời gian qua, huyện Di Linh đã sớm triển khai các phương án để đảm bảo các mục tiêu chiến lược về nguồn nước trong sản xuất nông nghiệp. Theo dự báo, nếu tình hình nắng hạn kéo dài và không có mưa, dự kiến trên địa bàn huyện sẽ xảy ra hạn hán. Khoảng 2.500 ha cây trồng có thể thiếu nước tưới và khoảng 1,5% số hộ dân có thể thiếu nước sinh hoạt. nước sinh hoạt cơ bản đã đáp ứng được nhu cầu của nhân dân, tuy nhiên, nếu nắng nóng kéo dài, mực nước ngầm và nước mặt tại các sông, suối xuống thấp, không có mưa thì nhiều công trình cung cấp nước sinh hoạt nông thôn (giếng đào, giếng khoan, hệ thống nước tự chảy) không đáp ứng đủ nhu cầu nên sẽ xuất hiện tình trạng thiếu nước sinh hoạt cục bộ tại một số địa phương (Sơn Điền, Bảo Thuận, Tân Nghĩa, Tam Bố, Hòa Trung, Tân Thượng và Đinh Trang Thượng).

Để đảm bảo nguồn nước trong sản xuất nông nghiệp và phục vụ đời sống dân sinh trên địa bàn, huyện Di Linh đã chủ động thực hiện các giải pháp phòng, chống do hạn hán, đảm bảo hoàn thành chỉ tiêu kế hoạch sản xuất nông nghiệp vụ Đông Xuân 2023-2024 và cả năm 2024; ổn định đời sống của người dân và phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Cụ thể, địa phương này đã kiểm tra, rà soát, đánh giá lại toàn bộ hiện trạng hồ, đập (dung tích, cống xả đáy, thân đập...); qua đó, có các giải pháp, đảm bảo dung tích nước dự trữ các hồ, đập chứa nước đạt công suất tối ưu. Thực hiện vận hành điều tiết nước một cách chủ động, khoa học, hợp lý. Xây dựng phương án cụ thể trong việc điều tiết, cung cấp nước của công trình thuỷ lợi hồ Ka La, đồng thời có phương án nạo vét các hồ: Long Kuh (xã Gung Ré), hồ Đạ Trê (xã Tân Lâm), hồ Thanh Bạch (xã Đinh Lạc) và hồ La Òn (xã Hòa Bắc).

Để làm tốt công tác chống hạn, các cơ quan chuyên môn huyện Đạ Tẻh chủ động tham mưu cho các cấp chính quyền kịp thời điều hành ứng phó với diễn biến của hạn hán; hướng dẫn người dân thực hiện đầy đủ các khuyến cáo, hướng dẫn của cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương trong việc xây dựng kế hoạch sản xuất sát với tình hình thực tế, sản xuất đúng lịch thời vụ.

Theo UBND huyện Đạ Tẻh, năm 2024, dự báo tình hình hạn hán trên địa bàn sẽ diễn biến phức tạp. Mặc dù, mực nước các hồ chứa thủy lợi trên địa bàn huyện đến thời điểm cuối tháng 11/2023 đã tích đến mực nước thiết kế nhưng tình hình thời tiết năm 2024 được dự báo vẫn tiếp tục diễn biến khó lường, mực nước các hồ chứa lớn trên địa bàn như Đạ Hàm, Tố Lan, Thạch Thất sẽ sớm cạn kiệt, nhiều khả năng không đủ nước tưới cho vụ sản xuất vụ Hè Thu năm 2024. 

Để chủ động công tác phòng, chống hạn trên cây trồng, vật nuôi trong mùa khô 2024, UBND huyện Đạ Tẻh chỉ đạo cho các đơn vị triển khai sớm các phương án ứng phó với hạn hán hiệu quả, tiết kiệm. Trong đó, chú trọng điều tiết, trữ nước; thực hiện tốt công tác phòng, chống hạn hán, thiếu nước, đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, dân sinh, kinh tế trên địa bàn huyện. Ngoài ra, các đơn vị quản lý, vận hành công trình thủy lợi trên địa bàn huyện cũng đã tiến hành sửa chữa kịp thời các hạng mục công trình thủy lợi bị hư hỏng; nạo vét các tuyến kênh mương, các khe rạch để dẫn nước tưới. Trung tâm Nông nghiệp huyện cũng đã khuyến cáo, hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp che, phủ gốc, bơm tưới đối với cây công nghiệp; tận dụng tối đa các nguồn nước có sẵn từ khe rạch, đào hồ, ao dự trữ nước tưới. 

Các địa phương ngay từ đầu vụ tuyên truyền, hướng dẫn nhân dân sử dụng nước tiết kiệm, hợp lý. 

Tại huyện Lạc Dương, theo chỉ tiêu kinh - tế xã hội được giao năm 2024, trên địa bàn huyện có diện tích gieo trồng cây hàng năm vụ Đông Xuân 2023 - 2024 là 3.405 ha và diện tích cây trồng dài ngày là 7.284 ha. Huyện Lạc Dương dự báo nguy cơ thiếu nước phục vụ sản xuất nông nghiệp cho diện tích khoảng 300 ha thuộc các khu vực: tổ dân phố Bon Đưng I, II, Đăng Gia Dềt B, Đăng Kia, Hợp Thành thuộc thị trấn Lạc Dương; các Thôn 1, 4, 5, 6 và Tiểu khu 118 thuộc xã Đạ Sar, các Tiểu khu 120, thôn Đa Ra Hoa và Liêng Bông thuộc xã Đạ Nhim. Đối với cấp nước sinh hoạt dự báo có nguy cơ bị thiếu nước cục bộ cho khoảng 500 hộ dân thuộc xã Đạ Sar.

Còn tại huyện Lâm Hà, năm 2024, trên địa bàn huyện có diện tích gieo trồng cây hàng năm trong vụ Đông Xuân 2023 - 2024 là 1.607 ha; diện tích cây trồng dài ngày là 52.315 ha. Địa phương này dự báo nguy cơ thiếu nước phục vụ sản xuất nông nghiệp trên diện tích khoảng 2.450 ha thuộc khu vực các xã, thị trấn: Tân Văn, Tân Hà, Liên Hà, Tân Thanh, Đan Phượng, Hoài Đức, Đạ Đờn, Phúc Thọ, Phú Sơn, Phi Tô, Nam Hà, Mê Linh,... Trong đó, mỗi địa phương nêu trên có diện tích dự kiến bị ảnh hưởng trung bình từ 100 đến 200 ha.

Đối với cấp nước sinh hoạt dự báo có nguy cơ bị thiếu nước cục bộ cho khoảng 600 hộ dân thuộc khu vực các xã: Tân Thanh, Phú Sơn, Phi Tô, Gia Lâm. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh dự kiến, tổng nhu cầu kinh phí thực hiện công tác phòng, chống hạn hán, thiếu nước năm 2024 trên 68 tỷ đồng. Trong trường hợp hạn hán, thiếu nước xảy ra, địa phương cần hỗ trợ kinh phí từ ngân sách Trung ương trên 43 tỷ đồng và ngân sách tỉnh để thực hiện kịp thời các biện pháp ứng phó trên 20 tỷ đồng.

Để chủ động các giải pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước vào mùa khô, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lâm Đồng cho biết sẽ phối hợp với các địa phương, đơn vị liên tục theo dõi tình hình thời tiết, hạn hán, nắm bắt tình hình sản xuất để chủ động trong công tác phòng, chống hạn hán. Các huyện, thành phố chủ động bố trí kinh phí đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 đã được UBND tỉnh phê duyệt để đầu tư xây dựng các công trình thủy lợi nhỏ, thủy lợi nội đồng và tưới tiên tiến tiết kiệm nước. Các địa phương ngay từ đầu vụ tuyên truyền, hướng dẫn nhân dân sử dụng nước tiết kiệm, hợp lý; nâng cao ý thức bảo vệ rừng, bảo vệ công trình thủy lợi; vận động bà con nông dân chủ động chuyển đổi một số chân ruộng thường xuyên bị hạn sang các loại cây trồng khác sử dụng nước tưới ít hơn. Đồng thời chủ động phương án tích trữ, điều tiết nước hợp lý trước khi hạn hán xảy ra...

Đức Thành