Đề xuất 3 chính sách trong xây dựng Luật Công nghiệp trọng điểm

TMO – Bộ Công Thương đề xuất đưa 3 chính sách (Xây dựng, ban hành và triển khai Chương trình quốc gia về phát triển công nghiệp; Nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngành công nghiệp trọng điểm và Phát triển bền vững trong công nghiệp) vào dự thảo xây dựng Luật Công nghiệp trọng điểm.

Theo đó, Bộ Công Thương đề nghị xây dựng Luật Công nghiệp trọng điểm với 3 chính sách. Cụ thể: Xây dựng, ban hành và triển khai Chương trình quốc gia về phát triển công nghiệp với mục đích nhằm khắc phục sự thiếu tính chiến lược, kế hoạch trong định hướng phát triển công nghiệp trong thời gian qua; làm căn cứ bảo đảm tính khả thi trong việc bố trí các nguồn lực phát triển công nghiệp tập trung vào các ngành trọng điểm, then chốt, có ý nghĩa quan trọng, đòn bẩy; bổ sung cơ chế kiểm tra, giám sát thực hiện các chương trình, kế hoạch phát triển công nghiệp trọng điểm. 

Chính sách thứ 2, Bộ Công Thương đề xuất đừa vào Luật là nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngành công nghiệp trọng điểm với mục tiêu nâng cao hiệu quả đầu tư trong các ngành công nghiệp trọng điểm; thúc đẩy phát triển công nghiệp theo mô hình cụm liên kết ngành. Bảo đảm thống nhất với quy hoạch phát triển tổng thể quốc gia, của vùng và của tỉnh theo ngành, nghề, cụm ngành. Chính sách 3 là phát triển bền vững trong công nghiệp với mục đích nhằm nâng cao năng suất, chất lượng trong sản xuất công nghiệp theo hướng phát triển bền vững kinh tế tuần hoàn; giảm tiêu hao năng lượng, giảm phát thải, sản xuất xanh, ứng phó với biến đổi khí hậu… dần hướng tới đáp ứng tiêu chuẩn của các nước có nền công nghiệp tiên tiến, phát triển trên thế giới.

(Ảnh minh họa)

Bộ Công Thương đang đề nghị xây dựng Luật Công nghiệp trọng điểm nhằm hướng đến xây dựng nền công nghiệp độc lập, tự chủ, tự cường, góp phần phát triển kinh tế nhanh và bền vững, trở thành nước phát triển, có thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Theo Bộ Công Thương, việc ban hành Luật Công nghiệp trọng điểm trong tình hình, bối cảnh hiện nay là vô cùng cấp bách nhằm thể chế hóa chủ trương, quan điểm của Đảng về công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Đồng thời, thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp trọng điểm phù hợp với bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và những thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư; hướng đến xây dựng nền công nghiệp độc lập, tự chủ, tự cường, góp phần phát triển kinh tế nhanh và bền vững, trở thành nước phát triển, có thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Kiến tạo được một số đột phá về chính sách, pháp luật để xử lý các điểm nghẽn cơ bản trong phát triển các ngành công nghiệp trọng điểm theo hướng từ theo chiều rộng sang theo chiều sâu, từ gia công, lắp ráp sang nghiên cứu, thiết kế và sản xuất tại Việt Nam, có hàm lượng tri thức và công nghệ cao đồng thời tạo đột phá về quá trình hiện đại hóa trong công nghiệp. Đẩy mạnh phân công, phân cấp thông qua tạo cơ sở pháp lý khuyến khích sự chủ động, sáng tạo của các Bộ, ngành địa phương trong khai thác và phát huy tốt nhất mọi tiềm năng, lợi thế của đất nước, của từng vùng và địa phương.

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tính đến hết năm 2022, Việt Nam có hơn 400 khu công nghiệp, trong đó có 4 khu chế xuất. Tổng diện tích tự nhiên là gần 130.000 ha, trong đó, tổng diện tích đất công nghiệp là hơn 86.000 ha, chiếm khoảng 67%. Trong số hơn 400 khu công nghiệp này có hơn 290 khu công nghiệp đi vào hoạt động với gần 93.000 ha đất tự nhiên, có 115 khu công nghiệp đang giai đoạn đền bù giải phóng mặt bằng và xây dựng cơ bản. Có 26 khu kinh tế cửa khẩu được thành lập tại 21 tỉnh, thành với tổng diện tích là 766.000 ha. Có 18 khu kinh tế ven biển được thành lập tại 17 tỉnh, thành trong cả nước.

Các khu công nghiệp, khu kinh tế đã thu hút được dự án đầu tư từ 65 quốc gia và vùng lãnh thổ, nổi bất nhất là các nhà đầu tư từ Hàn Quốc (gần 2.500 dự án), Nhật Bản (hơn 1.500 dự án), Singapore (gần 450 dự án). Sau hơn 30 năm xây dựng và phát triển khu công nghiệp, khu kinh tế đã giúp Việt Nam thu hút được vốn đầu tư lớn, đẩy nhanh quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá, chuyển đổi không gian phát triển…

Tuy nhiên, Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhận định, việc phát triển khu công nghiệp, khu kinh tế thời gian qua cũng bộc lộ một số hạn chế, thể hiện chủ yếu trên các mặt: Chất lượng, hiệu quả quy hoạch chưa đáp ứng yêu cầu. Loại hình phát triển chậm được đổi mới. Chất lượng, hiệu quả thu hút đầu tư chưa đáp ứng yêu cầu phát triển theo chiều sâu; liên kết, hợp tác trong, ngoài còn hạn chế. Phát triển chưa bền vững và cân bằng về kinh tế, môi trường và xã hội. Hiệu quả sử dụng đất chưa cao. Khung pháp lý điều chỉnh hoạt động khu công nghiệp, khu kinh tế chưa có sự thay đổi căn bản, mới dừng lại ở Nghị định, trong khi khu công nghiệp, khu kinh tế liên quan đến nhiều hoạt động khác nhau như quy hoạch, đầu tư, doanh nghiệp, đất đai, xây dựng, môi trường, nhà ở, lao động…/.

QUỐC DŨNG